1. Logio Mewn / Cofrestru
  2. English
Close Icon
  1. Logio Mewn / Cofrestru

Mapiau: Cofnodion Stadau a Chaeau

 

Mapiau Ystadau

Mapiau yn dangos daliadau tirfeddiannwr arbennig. Gall hyn olygu maenorau, parciau neu gaeau. Mae mwyafrif y rhain yn dyddio o'r 18fed a'r 19eg Ganrif. Nid oeddent yn fapiau swyddogol, ac nid ydynt yn ddibynadwy bob tro.

 

Mapiau Tir Caeedig

Mae gan Archifdy'r Sir fapiau gwreiddiol o dir caeedig ar gyfer Powys gyfan (tua 1790au - 1860au).  Mae map tir caeedig yn dangos y cynllun ar gyfer sut y daeth caeau mawrion at ei gilydd mewn patrwm a oedd yn fwy effeithlon i bob ffarmwr eu rheoli. Cyn hyn, nid oedd y caeau wedi newid llawer ers y canol oesoedd (stripedi amrywiol o dir a oedd yn cael ei ffermio gan ffermwyr gwahanol a'r tir comin neu'r tir gwastraff). Mewn rhai achosion, roedd hyn wedi'i wneud eisoes, ond lle nad oedd ffermwyr yn cytuno, gorfodwyd hwy i gydymffurfio gan Ddeddf Cau Tir 1760.

Penodwyd tirfesuryddion i ail ddosbarthu trefniant caeau a thir comin. Daw mapiau tir caeedig mewn dwy ran: ceir map yn dangos pob cae, a gwobr o dir pori cyffredin, sy'n nodi enw pob cae, ei faint, pwy oedd yn berchen arno cyn y gwobrwywyd y tir caeedig ac enw'r perchennog newydd.

Nid yw mwyafrif y mapiau o dir caeedig yn dangos y systemau caeau a oedd yn bodoli eisoes, ac maent yn anghyson o ran y tir y maent yn ei gynnwys. Dim ond ar gyfer yr ardaloedd lle'r oedd yr hen systemau caeau a thir comin yn bodoli eisoes y cawsant eu llunio.

Mae mapiau tir caeedig yn rhan o Gofnodion y Sesiynau Chwarter.

Rhannwch y dudalen hon

Facebook icon Twitter icon Eicon e-bost

Argraffu

Eicon argraffu