1. Logio Mewn / Cofrestru
  2. English
Close Icon
  1. Logio Mewn / Cofrestru
Hysbysiad: taliadau gwastraff gardd wedi'u lleihau
Darllen mwy

Ffotograffau a Lluniau: 19eg a dechrau'r 20fed ganrif

old_photo_broadSt_1860

Rydym yn argymell i unrhyw un sydd â diddordeb yn hanes technegol a chymdeithasol gynnar y ffotograff ddarllen Dating Old Photographs gan Robert Pols, a gyhoeddwyd trwy Ffederasiwn Cymdeithasau Hanes Teulu.  Mae'r llyfr hwn ar gael yn Archifdy'r Sir a thrwy eich Llyfrgell Leol.  

Yn dilyn gwaith arloesol Joseph Nicephore yn Ffrainc, lle llwyddwyd i greu'r ddelwedd ffotograffig cyntaf yr oedd modd ei wneud yn barhaol, y prosesau ffotograffig ymarferol cyntaf oedd y Daguerroteip gan Louis Daguerre, 1839, a oedd yn defnyddio plât ffotograffig copr, a'r Caloteip gan William Henry Fox Talbot 1841, a oedd yn defnyddio plât papur. Roedd y rhain yn gofyn am amseroedd amlygu o hyd at 30 munud, ond yn fuan, darganfuwyd fod modd datblygu delwedd anweladwy o fewn 2 neu 3 munud.

Cafodd y Daguerreoteip a'r Caloteip eu disodli gan Broses Colodion Gwlyb Frederick Scott Archer yn 1851. Roedd y broses hon yn defnyddio plât gwydr, ac roedd modd ei datblygu i gynhyrchu llun unigol a gafodd ei adnabod fel 'Ambrotype'.  Fel arall, roedd modd defnyddio'r broses i brintio ar bapur albwmen. Daeth y broses hon yn boblogaidd iawn gyda ffotograffwyr profesiynnol, er gwaethaf yr offer beichus a'r broses amlygu/datblygu/sefydlogi gymhleth a oedd yn angenrheidiol.

Daeth Stiwdios Ffotograffeg yn boblogaidd iawn, ac fe arweiniodd hyn at y 'Carte de Visite', sef dull poblogaidd o gyflwyno personol, Printiau Cabinet a Tunteipiau, a oedd yn defnyddio platiau haearn bach, yn y 1850au a'r 1860au. Roedd modd defnyddio'r broses yn yr awyr agored i'r un graddau. Defnyddiwyd y dull hwn i gynhyrchu'r lluniau o Ryfel y Crimea a Rhyfel Cartref America.

Cafodd poblogrwydd y Broses Colodion Gwlyb effaith negyddol ar gyflwyno'r Plât Sych. Yn 1871, cyhoeddodd Dr Richard Leech Maddox ddull ar gyfer cynhyrchu platiau sych gelatin, ac roedd y rhain yn cael eu cynhyrchu ar raddfa eang erbyn 1873. Darganfuwyd yn fuan fod modd lleihau'r amser datblygu i 1/25 eiliad trwy gynhesu'r gorchudd sy'n sensitif i olau i 90 gradd Farenheit am tua dau ddiwrnod. Trwy gyfuno hyn â chaeadau cyflymach, roedd modd tynnu lluniau o wrthrychau a oedd yn symud erbyn canol y 1880au.

Parhaodd y Plât Sych i gael ei ddefnyddio gan ffotograffwyr profesiynnol ac amatur ymhell i mewn i'r 20fed Ganrif (ac mae'n dal i gael ei ddefnyddio mewn rhai achosion hyd heddiw). Fodd bynnag, yn 1888 gosododd George Eastman batent a chyflwyno Camera Kodak Rhif 1, a ddaeth â rholyn ffilm â chefn papur wedi'i lwytho'n barod. Roedd y ffilm hwn yn cynhyrchu lluniau cylchol gyda diamedr 2 1/2 modfedd, gyda chan llun ar gyfer pob rholyn. Daeth ffilm Seliwloid i gymryd lle hyn yn 1890, gyda rholiau a oedd yn rhoi deuddeg neu ddau ddeg pedwar o luniau. Hwn oedd y camera Ciplun 'pwyntio a saethu' cyntaf a oedd wedi'i anelu at y farchnad torfol. Nid oedd unrhyw reoliadau yn ymwneud â ffocysu neu ddatguddio, ac nid oedd ffenestr. Ar ôl gorffen y ffilm, câi'r camera cyfan ei anfon yn ôl at Kodak, lle câi'r ffilm ei thynnu o'r camera. Rhoddwyd ffilm newydd yn ei lle, a chafodd yr hen ffilm ei datblygu a'i phrintio. Dilynwyd hyn gan y 'Box Brownie' poblogaidd yn 1900, a oedd yn rhoi lluniau 2 1/4 modfedd sgwâr.  

Rhannwch y dudalen hon

Facebook icon Twitter icon Eicon e-bost

Argraffu

Eicon argraffu