1. Logio Mewn / Cofrestru
  2. English
Close Icon
  1. Logio Mewn / Cofrestru
Hysbysiad: Dronau i'w Gweld yn yr Awyr
Darllen mwy

Polisi Astudiaethau Lleol Archifau

Hunaniaeth

Mae Astudiaethau Lleol yn ffurfio rhan o'r Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaethau Archifau o fewn Gwasanaethau Hamdden Cyngor Sir Powys.

Bydd y polisi hwn yn cael ei weithredu o fewn cyd-destun natur ddwyieithog y sir ac yn unol ag ymrwymiad Cyngor Sir Powys i gydraddoldeb ac amrywiaeth. Fe fydd yn cael ei weithredu hefyd yn unol â Strategaeth Datblygiad Cynaliadwy'r Cyngor.

Ardal Ddaearyddol

Yr ardal ddaearyddol a wasanaethir gan Astudiaethau Lleol o fewn y Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaeth Archifau yw hen siroedd gweinyddol Sir Drefaldwyn, Sir Faesyfed a Sir Frycheiniog, gan gynnwys y plwyfi a gyflwynwyd i Bowys trwy'r ad-drefniadau yn 1974 a 1996; hefyd yr ardaloedd a gollwyd i Bowys yn ad-drefniadau 1974 a 1996.

Lleolir y casgliadau astudiaethau lleol yn llyfrgell Y Drenewydd (Sir Drefaldwyn), llyfrgell Aberhonddu (Sir Frycheiniog), llyfrgell Llandrindod (Sir Faesyfed). Cynhelir stociau bychan i'w benthyca yn bennaf mewn llyfrgelloedd eraill led led Powys. Mae Archifau Powys hefyd yn caffael deunyddiau Astudiaethau Lleol i ychwanegu at y casgliadau archifol a gynhelir yn yr Archifdy (edrychwch ar Bolisi Casgliadau Archifau Powys, 2007 am ragor o fanylion).

Cwmpas y Casgliad

Bydd y Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaeth Archifau yn caffael deunyddiau astudiaethau lleol sy'n cyflawni un neu ragor o'r meini prawf canlynol sy'n ymwneud â:

  • Ardal ddaearyddol Powys, fel y diffinnir uchod, gan gynnwys deunyddiau sy'n dod o fewn ardal ddalgylch Archifau Powys, lle bo hynny'n briodol, a all estyn dros ffin sir Powys.
  • Digwyddiadau a gweithgareddau sy'n digwydd yn yr ardal
  • Unigolion sydd wedi byw neu sydd wedi gweithio o fewn yr ardal, neu sydd â chysylltiad â hi fel arall
  • Amrywiaeth diwylliannol y sir

Dulliau Caffael

Bydd Archifau Powys yn caffael deunyddiau ar gyfer y casgliad astudiaethau lleol:

  • Trwy rodd (gan gynnwys cymynrodd)
  • Trwy brynu
  • Trwy danysgrifio

Mae'r Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaeth Archifau yn cadw'r hawl i wrthod deunyddiau oni bai y gellir profi teitl perchnogaeth clir a dilys.

Caffaeliadau

Gall fformatau gynnwys: deunydd argraffedig, teipysgrifau, printiau, effemera, recordiadau tâp, fideos, microffilm/microffish, recordiadau finyl, cryno ddisgiau, DVDs. Gellir cyflwyno deunydd a gesglir yn y Gymraeg, Saesneg neu iaith arall.

 

1. Monograffau - Llyfrau, llawysgrifau, traethodau ac ati

Bydd y Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaeth Archifau yn caffael monograffau newydd ac allan o brint, sy'n cyflawni meini prawf casgliadau astudiaethau lleol gan gynnwys:

  • Hanes lleol, boed yn newydd, diweddar neu'n hanesyddol.
  • Deunyddiau sy'n ymwneud â thopograffeg, daeareg, archaeoleg a hanes naturiol y sir.
  • Deunyddiau sy'n adlewyrchu tueddiadau cymdeithasol ac economaidd; er enghraifft addysg, ffynonellau cyflogaeth, gweithgaredd hamdden.
  • Hanes crefyddol, milwrol a thrafnidiaeth sy'n ymwneud â'r siroedd.
  • Gweithiau'r dychymyg (e.e. ffuglen, barddoniaeth) gan awduron a aned ym Mhowys neu'r sawl oedd wedi cael cysylltiadau cryf o fewn y sir
  • Cofiannau a hunangofiannau pobl sydd wedi byw, sy'n byw, a aned ym Mhowys.
  • Gweithiau cyfeirio ar gyfer astudio hanes lleol a hanes teulu
  • Traethodau academaidd sy'n ymwneud â Phowys
  • Casgliadau arbennig e.e. Gwasg Gregynog

 

2. Deunydd argraffedig eraill - effemera, adroddiadau, traethodau ac ati

Bydd y Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaeth Archifau yn cynnal casgliad cynrychiadol o eitemau, er enghraifft:

  • Taflenni, pamffledi a rhaglenni o ddigwyddiadau lleol
  • Adroddiadau blynyddol
  • Toriadau o'r wasg
  • Catalogau/taflenni arwerthiannau
  • Astudiaethau/ adroddiadau llywodraeth leol - adroddiadau syrfëwr tref/cynlluniau adfywio neu adroddiadau ystadegol

 

3. Papurau newydd a chylchlythyron lleol

Bydd y Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaeth Archifau yn cynnal ffeiliau parhaol, mewn fformat papur neu fformatau eraill, o bapurau newydd a chylchlythyron lleol, boed yn gyfredol ac wedi'u cau gan gynnwys:

  • Yr holl bapurau newydd perthnasol ar gyfer y sir
  • Trawstoriad o bapurau newydd lleol am ddim, yn ôl eu hargaeledd
  • Cylchgronau plwyf
  • Cylchgronau a chylchlythyron eglwysi lleol, grwpiau hanes lleol, ysgolion a sefydliadau lleol eraill

 

4. Cyfnodolion

Cyfnodolion, a gyhoeddwyd naill ai'n fasnachol neu a gynhyrchwyd gan sefydliadau a leolir ym Mhowys

 

5. Mapiau a Chynlluniau

Bydd y gwasanaeth yn casglu mapiau Arolwg Ordnans cyfredol ar raddfa o 1:00,000 a mwy, lle bo hynny'n briodol, i gynnal casgliad cynhwysfawr. Bydd mapiau hŷn yn cael eu casglu trwy gaffael mapiau gwreiddiol neu ffacsimili fel y byddant yn dod ar gael.

 

Gwaredu

Bydd y Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaeth Archifau yn gallu gwaredu ag eitemau penodol os:

  • Bydd rhifyn newydd o'r gwaith yn cael ei sicrhau sy'n arwain at wneud cynnwys gwybodaeth yr hen rifyn yn anghywir neu'n hynafol, a phan nad oes gwerth parhaol gan yr hen rifyn ar gyfer ymchwil hanesyddol.
  • Mae copi gwell wedi'i sicrhau. Fodd bynnag, rhaid rhoi ystyriaeth i gyfresi o gyhoeddiadau bychain, neu ddeunydd hŷn sydd allan o brint, lle y gallai fod yn werthfawr cadw copiau.
  • Hen stoc sydd heb unrhyw berthnasedd i ymchwil
  • Casgliad o lyfrau a gyflwynir gyda rhan sy'n werth eu cadw yn unig

 

Dulliau Gwaredu

Gallai dulliau o waredu ag eitemau gynnwys:

  • Dychwelyd at y cyfrannwr neu ffynonellau gwreiddiol
  • Rhodd i sefydliadau eraill
  • Arwerthiant neu ocsiwn ar gyfer y pris gorau posibl
  • Dinistrio
  • Trosglwyddo i gyrff priodol eraill y tu allan i Gyngor Sir Powys

 

Mynediad

Nod y Polisi Casgliadau hwn yw hwyluso mynediad at ddeunyddiau'r Gwasanaeth Llyfrgelloedd a'r Gwasanaeth Archifau at gynulleidfa mor eang ag sy'n bosibl, ac nid yw'n gwahaniaethu rhwng defnyddwyr yn ôl hil, crefydd, oedran, tueddiadau rhywiol, rhyw, oedran nac anabledd. Lle bynnag y bo angen, gwneir mynediad yn bosibl i bobl lle y bydd rhwystrau o bosibl yn bodoli eisoes - cymdeithasol, diwylliannol, agweddau, economaidd, synhwyraidd, corfforol neu ddeallusol.

 

Mawrth 2008

Adolygwyd 2011

Adolygwyd 2014

Adolygwyd 2018

I'w adolygu 2021

Rhannwch y dudalen hon

Facebook icon Twitter icon Eicon e-bost

Argraffu

Eicon argraffu