HYSBYSIAD: Gweithredu'r tâl o £500 i weithwyr gofal
Darllen mwy

Ail-agor ysgolion - Cwestiynau ac atebion

Cyhoeddwyd yn Gyntaf 18/06/2020

Sylwer bod y sefyllfa'n newid yn gyson.  Byddwn yn parhau i ddiweddaru'r rhain wrth i gwestiynau newydd godi sydd angen eu hateb neu os bydd yr amgylchiadau'n newid. 

Isod ceir amrywiaeth o atebion i gwestiynau a godwyd gan rieni a llywodraethwyr am ailagor ysgolion i ddisgyblion o ddydd Llun, 29 Mehefin 2020. Bydd hyn yn newid y cynnig gofal plant ac yn rhoi cyfle i ddysgwyr gwrdd â'u hathrawon ac ailgydio yn eu hastudiaethau cyn diwedd y tymor.

Mae rôl ysgolion ym Mhowys yn newid o ddydd Llun, 29 Mehefin.

Mae'r gwaith cynllunio'n mynd rhagddo ar gyfer ailagor ysgolion ar ddydd Llun, 29 Mehefin. Bydd y canolfannau gofal plant brys mewn ysgolion yn cau am 6pm ddydd Mercher, 24 Mehefin. Bydd ysgolion unigol yn cynnig gofal plant ar gyfer eu disgyblion eu hunain (sef plant gweithwyr allweddol neu blant yr ystyrir eu bod yn agored i niwed) rhwng 8:30am a 4:30pm ar gyfer y ddau ddiwrnod, sef dydd Iau 25 Mehefin a dydd Gwener 26 Mehefin.

Bydd ysgolion yn ailagor ar gyfer carfan ehangach o ddysgwyr ddydd Llun, 29 Mehefin. Dylai ysgolion anelu at, a pheidio mynd dros 30% o gapasiti safle'r ysgol yn dilyn asesiadau. Tan ddydd Gwener, 24 Gorffennaf rhaid i ysgolion ganolbwyntio ar ddarparu lleoedd i blant sy'n agored i niwed a phlant gweithwyr allweddol a gofrestrwyd ar gyfer canolfannau gofal plant rhwng diwedd Mawrth a diwrnod olaf Mai 2020. Bydd cyfle i ddisgyblion eraill ailgydio yn eu gwaith ysgol ar rota lem iawn.

Dydd Gwener, 24 Gorffennaf fydd diwrnod olaf y tymor ysgol hwn i ysgolion ym Mhowys.

Mae'r cwestiynau (mewn print du) isod yn amlygu sylwadau a gyflwynwyd gan aelodau'r cyhoedd. Hyderwn y bydd yr atebion yn rhoi eglurhad ar faterion.

Sut bydd ysgolion yn rheoli peryglon ailagor?

Mae'r cyngor wedi darparu canllawiau fframwaith asesiadau risg cyffredinol i ysgolion fel y gallant addasu i'w sefyllfa eu hunain, gan gydnabod bod pob adeilad ysgol yn wahanol.

Fel rhan o broses asesu risg pob ysgol bydd angen i ysgolion bennu faint o ddisgyblion y gallant eu cynnwys yn eu hadeiladau'n ddiogel. Bydd angen iddynt ystyried ystafelloedd dosbarth, lleoedd dysgu eraill, plant yn symud mewn coridorau, toiledau ac yn y blaen.

Er bod disgwyl i ysgolion weithio tuag at uchafswm o 30% capasiti lle'r ysgol (gan gynnwys plant sy'n mynychu'r canolfannau gofal plant) gall yr asesiad risg bennu bod rhaid i'r nifer hwn fod yn is. Dyna'r peth pwysicaf i'w ystyried wrth wneud y penderfyniad yma.

Bydd rhaid gwneud penderfyniadau'n lleol gan ddilyn cyngor y Sir, gan ystyried canllawiau manwl Llywodraeth Cymru cyn belled ag y bo modd.

Mynediad i Ofal Plant o ddydd Iau, 25 Mehefin i ddydd Gwener, 24 Gorffennaf.

Beth fydd oriau agor y canolfannau gofal plant o hyn ymlaen?

Pan fydd gofal plant yn symud i safleoedd ysgolion unigol (o fore dydd Iau, 25 Mehefin hyd at ddiwedd tymor yr haf) rydym yn awgrymu y dylai darpariaeth fod ar gael rhwng 8:30am i 4:30pm ar ddyddiau wythnos yn unig.

A ydym yn debygol o weld y galw am leoedd yn cynyddu os, a phan fydd mesurau cyfyngiadau symud yn cael eu llacio er mwyn i bobl fynd yn ôl i'r gwaith?

Mae hynny'n bosibl, ond byddwn yn ceisio darparu'r cymorth 8:30am i 4:30pm o ddydd Llun, 29 Mehefin i blant a gofrestrwyd ar gyfer gofal plant ar unrhyw adeg rhwng dechrau'r cynnig ar ddiwedd mis Mawrth tan ddiwrnod olaf mis Mai. Byddwn hefyd yn darparu cefnogaeth i blant staff ysgolion a lleoliadau blynyddoedd cynnar y mae rhaid iddynt fynd yn ôl i'r ysgol.

Mae safleoedd ysgol yn cael eu haddasu fel y gallant agor fel ysgolion eto'n ffurfiol ar ddydd Llun, 29 Mehefin. Rydym yn disgwyl i'n staff ysgol ganolbwyntio fwyaf ar lesiant a dysgu pob un o'u disgyblion yn eu tro.

Pa gymorth sydd i athrawon y mae rhaid iddynt fod yn yr ysgol am dridiau'r wythnos pan mae eu plentyn yn mynd i'r ysgol ond am un diwrnod, os nad ydynt gweithio ym Mhowys? A fydd y cynnig gofal plant yn cynnwys plant athrawon?

Bydd, byddant yn cael eu hychwanegu at y plant a gofrestrwyd ar gyfer gwasanaethau gofal plant rhwng mis Mawrth a diwedd mis Mai. Yn ddelfrydol, dylai plant staff ysgolion fynychu eu hysgolion arferol eu hunain. Ond mewn rhai amgylchiadau efallai y bydd yn fwy priodol iddynt fynychu ysgol eu rhieni (gan ddibynnu ar oedran a dewisiadau eraill).

Os ydych chi'n athro/weithiwr blynyddoedd cynnar/weithiwr ysgol ac mae'ch plentyn yn mynd i un o ysgolion Powys, rydym yn cynnig gofal plant yn ysgol eich plentyn rhwng 8:30am i 4:30pm hyd at wyliau'r haf. Gallwch gadw lle ar gyfer plant oedran ysgol gynradd trwy system cadw lle'r Cyngor.

Rwyf wedi cadw fy mhlentyn o'r ganolfan ofal plant yn dilyn y cais i gadw ein plant draw os oedd modd! Rwyf innau bellach yn ôl yn y gwaith fel gweithiwr allweddol, felly beth rydym yn ei wneud nawr?

Os ydych chi'n weithwyr allweddol sydd wedi ceisio trefnu eu sefyllfa gwaith a chartref er mwyn peidio â defnyddio'r ganolfan, ond efallai nawr bod angen i chi oherwydd bod amgylchiadau gwaith yn newid, fyddwch chi'n gallu  defnyddio'r canolfannau?

Rwyf wedi cadw fy mhlentyn draw o'r ganolfan gan i mi fod gartref fy hun oherwydd rhesymau meddygol. Mae fy ngŵr a finnau'n weithwyr allweddol ac mae disgwyl i mi fod yn ôl yn y gwaith unrhyw ddiwrnod nawr. Beth rydym yn ei wneud?

Bydd gan bob gweithiwr allweddol fynediad i'r canolfannau tra eu bod yn gweithredu - tan ddydd Gwener, 26 Mehefin. Bydd y canolfannau'n parhau i weithredu yn eu lleoliadau presennol ac ar yr oriau estynedig tan 6pm ddydd Mercher, 24 Mehefin. Bydd y plant yn cael eu hail-rannu ymysg eu hysgolion eu hunain ar ddydd Iau 25 Mehefin a dydd Gwener 26 Mehefin, ac fe gânt fod yno o 8:30am i 4:30pm. Rydym yn gwneud hyn i gynorthwyo addasu'r canolfannau gofal plant yn ôl i ysgolion gweithredol o ddydd Llun, 29 Mehefin.

Gofynnir i ysgolion ailagor fel ysgolion o ddydd Llun, 29 Mehefin a rhaid iddynt flaenoriaethu hynny o'r dyddiad hwnnw ymlaen. Hefyd, rhaid iddynt ddarparu rhywfaint o gefnogaeth gofal plant i weithwyr allweddol o 8:30am i 4:30pm. 

Rydym yn ymwybodol bod gofyn enfawr oddi wrth weithwyr allweddol na wnaethant gofrestru gyda'r canolfannau gofal plant brys dros y deuddeng wythnos diwethaf. Rydym yn ymchwilio i ddewisiadau i ddiwallu'r gofyn hwn a byddwn yn diweddaru rhieni / gofalwyr am y trefniadau hyn.

Nid wy'n fodlon gyda'r gofal plant cyfyngedig sydd ar gael felly byddaf yn gollwng y plant yn yr ysgol os bydd rhaid - fe gân nhw roi trefnu ar bethau.

Ni fydd plant ond yn gallu derbyn gofal os yw hyn wedi cael ei drefnu iddynt a'i gytuno ymlaen llaw. Byddant wedi cael eu cofrestru â'r system canolfannau gofal brys rhwng mis Mawrth a diwrnod olaf mis Mai.

Ni ddylai rhiant adael plentyn mewn ysgol neu ganolfan ar eu pennau eu hunain heb drefnu ymlaen llaw. Mae gadael plentyn heb gytuno i wneud hynny yn fater diogelu. 

Rhaid i ysgolion gadw o dan uchafswm 30% o'r capasiti disgybl/adeilad. Felly rhaid i ni reoli niferoedd yn ofalus tu hwnt i beidio â pheryglu iechyd a llesiant staff a disgyblion (a'u teuluoedd).

Rwy'n awyddus i wybod beth ddylai rhieni'n ei wneud ar y penwythnos pan na allwn ofyn i neiniau a theidiau edrych ar ôl plant fel y byddwn yn ei wneud fel arall.

Mae ysgolion wedi bod ar agor bob diwrnod am y tri mis diwethaf, gan gynnwys gwyliau banc a phenwythnosau. Nid yw hyn yn gallu parhau os ydym yn disgwyl i'n ysgolion fynd yn ôl i ddysgu fel eu blaenoriaeth.

Rydym yn hynod o ddiolchgar i'n hysgolion am gynnig y gwasanaeth rhagorol hyd yma ond rydym yn glir, nid yw hyn yn gallu parhau trwy'r haf neu ar benwythnosau.

Fodd bynnag, mae'r cyngor yn gweithio gyda phartneriaid allweddol i gyflawni cefnogaeth yn ystod gwyliau'r haf i rieni sy'n gweithio.

Y gwyliau haf sy'n peri'r pryder mwyaf i mi. Fel arfer bydden ni'n defnyddio'r 'clwb gwyliau' felly byddwn i'n gwerthfawrogi unrhyw wybodaeth am hyn cyn gynted ag y mae ar gael.

Mae'r cyngor yn gweithio gyda phartneriaid allweddol i fedru cynnig pecyn gwyliau haf i gefnogi rhieni sy'n gweithio.

Beth os ydych chi'n gweithio o 8am tan 5pm?

Mae rhai rhieni'n gweithio o 7am tan 3pm, eraill o 12pm tan 8pm. Rhaid i'n hathrawon fedru bwrw iddi i gynllunio a dysgu ar gyfer gwersi cyfunol. Felly ni allwn ond cynnig y slot 8:30am i 4:30pm mewn ysgolion.  

Beth am blant staff meithrinfeydd - pa ganolfannau fydd ar gael a phryd fel y gallan nhw fynd ati i ailagor meithrinfeydd?

Byddwn yn blaenoriaethu lleoedd ar gyfer y sawl a gofrestrodd am y gwasanaeth rhwng mis Mawrth a diwrnod olaf mis Mai. Hefyd staff ysgolion a lleoliadau'r blynyddoedd cynnar i'w galluogi i fynd yn ôl i drefn ddysgu fwy rheolaidd.

Rhaid i ni gadw nifer y plant o dan 30% ym mhob adeilad ysgol yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru.

Oes aeth plentyn gweithiwr allweddol i ganolfan gofal plant am y tro cyntaf ar 1 Mehefin oherwydd bod y ddau riant yn ôl yn y gwaith, lle mae hynny'n gadael y plentyn hwnnw?

Er mwyn rheoli trothwy 30% o nifer y plant gaiff fod mewn ysgol, a chynnig cyfle i bob plentyn ddychwelyd i'r ysgol i 'ailgydio a dal i fyny' rhaid i ni reoli niferoedd yn ofalus iawn.

Y realiti yw os ydym yn cael yr holl blant yn yr ysgol hoffen ni eu cael byddwn yn mynd yn groes i'r egwyddorion sy'n sail i bennu'r cyfarwyddyd cenedlaethol.

Rydym yn blaenoriaethu'r plant hynny a gofrestrodd ar gyfer lle mewn canolfan gofal plant brys yn ystod mis Mawrth, mis Ebrill a mis Mai.

A fydd hwn yn cynnwys plant cyn-ysgol a phlant meithrinfeydd? Beth am blant cyn-ysgol sy'n defnyddio'r ganolfan gofal plant?

Mae ysgolion yn gweithio ar sail darparu gofal plant i blant oedran ysgol. Bydd darpariaeth gofal plant y blynyddoedd cynnar yn parhau.

Bwyd mewn ysgolion a dod â phethau i mewn i'r ysgol

A oes disgwyl i ddysgwyr ddod â'u bwyd eu hunain?

Mae'r cyngor yn cydnabod mai cael pryd o fwyd poeth yn y ffreutur fyddai'r dewis gorau.

Fodd bynnag, o ystyried y sefyllfa sydd ohoni, yr angen i flaenoriaethu iechyd a diogelwch, a'r ffaith mai dim ond am hyn a hyn o ddyddiau y bydd plentyn yn mynychu, penderfynwyd y bydd rhaid i bob dysgwr ddod â chinio pecyn i'r ysgol.

Mewn achos lle mae plentyn yn derbyn cinio ysgol am ddim, mae eu rhiant/gofalwr yn derbyn y lwfans hwn ar ffurf taliad neu daleb felly maen nhw'n gallu darparu cinio pecyn. Ni fydd ysgolion yn darparu bwyd yn ystod amser egwyl, felly rydym yn gofyn i ddisgyblion a staff ddod â'u bwyd eu hunain i'r ysgol am y diwrnod cyfan.

Gallai ysgolion gyflwyno'r canllawiau am yr hyn i'w gynnwys mewn cinio pecyn i rieni.

Bydd ffynonellau dŵr mewn ysgolion ar gau am y tro i osgoi peryglon halogi.

Pan fydd dysgwyr unigol yn dod â bwyd/pecynnau bwyd i'r ysgol, rhaid iddynt fynd â'r bwyd a'r pecynnau hynny gartref gyda nhw. Rhaid i ysgolion bennu rheoliadau priodol y bydd rhaid eu gweithredu i atal croes-halogi cymaint ag y bod modd.

A fydd clybiau brecwast ar gael i ddysgwyr?

Na fyddant. Nid oes gan y cyngor gynlluniau i ailddechrau darpariaeth clybiau brecwast ar hyn o bryd.

Beth gaiff plant ddod â fe i'r ysgol?

Er mwyn lleihau trosglwyddo heintiau mae'r cyngor yn argymell dod â chyn lleied o bethau ag y bo modd o'r cartref i'r ysgol. Byddwn yn cyflwyno canllawiau dros yr wythnosau nesaf, cyn i safleoedd ysgol ailagor.

Sut bynnag, bydd disgwyl i ddysgwyr a staff ddod â'u bwyd eu hunain i mewn i'r ysgol i'w cynnal am y diwrnod cyfan.

Iechyd a Diogelwch yn yr Ysgol

Oes rhaid i ddisgyblion wisgo gwisg ysgol?

Byddwn yn annog disgyblion i wisgo dillad ac esgidiau priodol, glân, y gellir eu golchi'n hawdd.

Ni ddylid gwisgo gwisg nad oes modd ei golchi.

A fyddwch chi'n darparu hylif diheintio dwylo?

Mae hylif diheintio dwylo'n cael ei roi i bob ysgol. Ond cofiwch mai sebon a dŵr cynnes a golchi dwylo'n effeithiol yw'r ffordd orau o atal y feirws yn ôl canllawiau Llywodraeth Cymru.

Rhaid i ni bwysleisio na ddylai golchi dwylo'n ofalus ac yn rheolaidd, a gofal am ddillad ddod i ben pan fydd plant yn gadael yr ysgol. Er mwyn dileu

COVID-19 rhaid inni fod yn ofalus yn yr ysgol, gartref ac wrth fynd rhwng y ddau.

Sut fydd cadw pellter cymdeithasol yn gweithio mewn lleoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol?

Mae cadw pellter cymdeithasol yn anodd mewn lleoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol. Mae sefyllfaoedd beunyddiol yn aml yn cynnwys materion hylendid personol.

Bydd canllawiau penodol yn eu lle a fydd yn trafod gweithio gyda disgyblion sydd â pheryglon ychwanegol oherwydd eu hiechyd eu hunain neu anghenion arbennig eraill. Bydd y canllawiau'n dilyn y cyfarwyddyd y mae gwasanaethau iechyd yn eu cyflwyno'n agos iawn. Bydd Dillad Diogelu Personol uwch yn cael eu cyflwyno i gefnogi'r plant hynny pan fo galw.

Sut bydd disgwyl i ysgolion reoli'r perygl sy'n gysylltiedig â dod â phlant sydd ag anghenion arbennig ac anhwylderau meddygol sylweddol yn ôl i amgylchedd lle mae perygl o drosglwyddo haint?

Dylech ddarllen arweiniad Llywodraeth Cymru wrth ystyried a yw'n briodol i blant ag anhwylderau meddygol fynychu'r ysgol. Dylech geisio cyngor meddygol gan y rhiant/gofalwr a gofyn iddynt beth fyddai'n well ganddyn nhw.

Mae'r tîm Anghenion Dysgu Ychwanegol a gweithwyr proffesiynol eraill ar gael i roi mwy o gyngor ar hyn. Mae'r awdurdod lleol yn argymell addasu Cynlluniau Gofal Iechyd a Chynlluniau Addysg Unigol cyn i ddysgwr â materion meddygol sylweddol neu anghenion addysgol cymhleth ddychwelyd i'r ysgol, lle bo hynny'n briodol.

Lle mae cynllun disgybl yn nodi bod angen gofal neu feddyginiaeth arbenigol arnynt, rhaid i ysgolion sicrhau bod staff ar gael sydd â hyfforddiant priodol, os na all athrawon neu staff cefnogol arferol y disgybl fod yna.

Dylai ysgolion sicrhau bod pob disgybl yn deall arferion cadw pellter cymdeithasol yn llawn. Dylid rhoi sylw penodol i olchi dwylo'n rheolaidd.

Ysgolion Arbennig

Dylai ysgolion arbennig ddefnyddio eu gwybodaeth bersonol a'r asesiadau risg sydd yn eu lle'n barod i benderfynu'r canlynol:

·    a yw'r plentyn yn gallu mynychu'r lleoliad yn ddiogel

·    a oes angen gwahanu'r plentyn oddi wrth ddysgwyr eraill?

·    a oes angen mwy nag un aelod o staff na fydd yn gallu cadw pellter cymdeithasol oddi wrth y plentyn neu'r aelod arall o staff?

·    a oes angen i staff wisgo Cyfarpar Diogelu Personol wrth weithio gyda'r plentyn, un ai'n gyffredinol, neu wrth roi gofal personol? Neu wrth fwydo'r disgybl, rhoi meddyginiaeth iddo, neu ofal arbenigol

Beth yw barn Powys am sesiynau hanner diwrnod?

Nid yw'r cyngor yn argymell sesiynau hanner diwrnod ar hyn o bryd. Fodd bynnag, ar gyfer ychydig bach o ddysgwyr, efallai na fyddant ond yn gallu mynychu'r ysgol am hanner diwrnod. Bydd hwn yn seiliedig ar amgylchiadau penodol dysgwyr unigol.

Plant gweithwyr allweddol a gweddill poblogaeth yr ysgol: a ddylai plant gweithwyr allweddol a'u cyfoedion fod mewn 'swigen' ar wahân, hyd yn oed pan maen nhw'n cael eu sesiynau 'dal i fyny'?

Dyna'r cyfarwyddyd presennol oddi wrth Lywodraeth Cymru, ond byddem yn annog pob ysgol i ystyried yr arweiniad wrth iddo ddatblygu.

Trafnidiaeth

Ysgol wledig ydym, gyda mwy nag 80% o'n disgyblion yn dod i'r ysgol ar fysiau/bysiau mini. Sut fyddwch chi'n darparu cludiant  tra'n cadw pellter cymdeithasol? Hwyrach mai hwn fydd yr elfen sy'n cyfyngu faint o ddysgwyr a all fynychu'r ysgol ar unrhyw ddiwrnod?

Mae ein cydweithwyr yn yr adran drafnidiaeth yn cydweithio'n agos iawn â'r cwmnïau trafnidiaeth i sicrhau bod pawb yn cydymffurfio a bod y nifer cywir o bobl ar bob bws. Dylai cyfyngu niferoedd disgyblion i 30% ar unrhyw ddiwrnod ddatrys y rhan fwyaf o'r heriau o ran faint o ddysgwyr fydd ar fysiau. Byddwn yn eich diweddaru unwaith i ni weithio trwy'r materion.

Ydych chi'n seilio trefniadau cludo plant ar hyd diwrnod ysgol arferol?

Ydym - ond byddwn yn trafod â'n cydweithwyr trafnidiaeth sut y gellir trefnu amserau fel bod bysiau'n cyrraedd ac yn gadael yr ysgol am yn ail - ar adegau gwahanol. Bydd hyn yn sicrhau nad yw'r holl blant yn dod i mewn i'r ysgol neu'n gadael ar yr un pryd. Bydd amserau arosfannau bysus yn aros fel yr oeddent cyn y cyfyngiadau symud a chau ysgolion yn ôl ym mis Mawrth.

Pwy fydd yn penderfynu pa ddisgyblion fydd yn derbyn cludiant ysgol?

Ni fydd rhaid gwneud penderfyniadau ond mewn perthynas â disgyblion newydd ym Mhowys. O ran disgyblion presennol, mae ganddynt fynediad at gludiant ysgol neu nid oes ganddynt fynediad. Nid ydym yn disgwyl cymryd penderfyniadau newydd.

Mae arweiniad Llywodraeth Cymru'n awgrymu y byddai'n well cael carfan o'r un plant dros gyfnod o wythnos yn hytrach nag am un diwrnod yr wythnos er mwyn lleihau'r perygl o groes-heintio rhwng grwpiau. Ydy Powys yn argymell hyn?

Ni fydd ond ychydig bach o blant yn yr ysgol am fwy nag un diwrnod yr wythnos. Bydd rhaid i'r ysgolion eu hunain benderfynu sut maent am drefnu plant. Ond byddwn yn gofyn i ysgolion fod yn ymwybodol o'r wybodaeth newydd sydd ar gael mewn perthynas â 'swigod', cadw pellter cymdeithasol a hylendid.

Dylid gweithredu'r cyngor cyfredol ar ddewisiadau diogelwch i ysgolion a gofal plant pan ddaw'r dyddiad ailagor, sef dydd Llun 29 Mehefin.

Beth yw'r strategaeth o ran hysbysu a thawelu meddwl rhieni?

Bydd y Cyngor yn sicrhau y bydd yn cyfathrebu'n rheolaidd â rhieni/gofalwyr trwy'r post a thrwy ei ddefnydd o gyfryngau cymdeithasol.

 

Rhannwch y dudalen hon

Facebook icon Twitter icon Eicon e-bost

Argraffu

Eicon argraffu