Rheoli Gwastraff yn Ddiogel

Amcan

Codi ymwybyddiaeth o bwysigrwydd rheoli a gwaredu gwastraff gofal iechyd yn briodol.

Rhagor o wybodaeth: Llawlyfr Atal Haint - Tudalen 23

Pam mae rheoli gwastraff yn ddiogel yn bwysig?

Mae gwahanu a gwaredu gwastraff gofal iechyd yn gywir yn hanfodol i sicrhau bod y perygl o haint cyn lleied â phosibl ac i ddiogelu staff, preswylwyr, ymwelwyr, a'r amgylchedd ehangach.
Mae'r holl staff yn gyfrifol am sicrhau bod gwastraff yn cael ei wared yn ddiogel ac yn unol â deddfwriaeth a gweithdrefnau lleol.

Canllaw Ffrwd Wastraff i Leoliadau Gofal Cartref

Gwastraff Heintus

Gwastraff o breswylwyr â haint wedi'i gadarnhau, tybiedig, neu sydd mewn perygl o haint, wedi'i halogi ag wrin, chŵyd, sbwtwm, crawn, neu archwysiad clwyf.
Mae enghreifftiau yn cynnwys:

Cyfarpar diogelu personol, padiau anymataliaeth, bagiau wrin, powlenni untro, dresinau.
Gwastraff o golledion gwaed a/neu hylifau corfforol.

Gwaredu:

Mae'n rhaid ei drin i sicrhau ei fod yn ddiogel cyn ei waredu, neu
Ei losgi mewn cyfleuster trwyddedig.

Gwastraff Ffiaidd / Hylendid

Gwastraff wedi'i halogi ag wrin, ysgarthion, chŵyd, sbwtwm, crawn, neu archwysiad clwyf, ond heb berygl o haint wedi'i gadarnhau neu dybiedig.
Mae enghreifftiau yn cynnwys:

Cyfarpar diogelu personol, padiau ymataliaeth, bagiau wrin, powlenni untro, dresinau, cynhyrchion hylendid benywaidd, cewynnau.

Hylifau:

Dylid cael gwared ar wrin, ysgarthion, chŵyd drwy'r garthffos fudr (toiled).
Gellir hefyd eu hamsugno i glwt untro (e.e. lliain papur) neu gyda jêl amsugnol cyn gwaredu, gan sicrhau nad oes unrhyw hylif sy'n llifo'n rhydd yn weddill.

Gwaredu:

Gellir anfon gwastraff ffiaidd/hylendid i safle tirlenwi mewn cyfleuster cymeradwy neu drwyddedig.

Gwastraff Aelwyd (Domestig)

Gwastraff nad yw'n cynnwys deunydd heintus, offer miniog, neu gynhyrchion meddyginiaethol.
Mae enghreifftiau'n cynnwys:

Llieiniau llaw papur.
Deunydd pacio, papurau newydd, gwastraff na ellir ei ailgylchu.

Gwaredu:

Ystyriwch ailgylchu pan fo'n bosibl.
Gellir anfon gwastraff aelwyd i safle tirlenwi mewn cyfleuster cymeradwy neu drwyddedig.

Pethau i'w Cofio:

Dylai biniau gwastraff mewn mannau clinigol, yn ystafelloedd preswylwyr ac mewn toiledau gael eu gweithredu â phedal troed â chaead. Defnyddiwch y mecanwaith a weithredir â throed i agor y caead bob amser, i atal halogiad y dwylo. Os caiff hwn ei ddefnyddio gan y preswylydd, dylid cynnal asesiad risg.
Dylai fod leinin mewn biniau mewn mannau nad ydynt yn glinigol, e.e. swyddfa, ond nid oes angen iddynt fod â chaead.
Ni ddylid rhoi cynwysyddion offer miniog sy'n aros i gael eu casglu mewn bag gwastraff.
Os bydd bag gwastraff sy'n aros i gael ei gasglu yn cael ei rwygo neu ei halogi, dylid rhoi'r bag a'r cynnwys y tu mewn i fag newydd.

Adnoddau
Poster Lleoliad Pecynnau Colledion Infection Prevention Control: Poster pecynnau colledion wedi'u lleoli yn - Infection Prevention Control
Poster Gwastraff Miniog Meddygon Teulu Stericycle:Gwastraff Miniog Cartrefi Nyrsio.pdf
Poster SRCL Gwaredu Offer Miniog yn Gywir: Poster gwaredu offer miniog yn gywir Awst 2025.pdf

Cyfeiriadau a Dolenni i Ganllawiau Pellach:
Llawlyfr Atal a Rheoli Heintiau mewn Cartrefi Gofal Iechyd Cyhoeddus Cymru/y GIG: Llawlyfr Atal a Rheoli Heintiau mewn Cartrefi Gofal (CH IPCM) - Iechyd Cyhoeddus Cymru
Iechyd Cyhoeddus Cymru - Gweithdrefn Rheoli Gwastraff: phw.cymru/amdanom-ni/polisïau-a-gyfarwyddiadau/dogfennau-polisïau-a-gyfarwyddiadau/risg-rheoli-iecsi-hael a diogelwch-a-dogfennau-cynorthwyol-erseiniadau/phw-63-tp01-ysgolion-awyr-ddiogelwch-gweithdrefnau-gwastraff-v1/?