Gwasanaeth i ysbytai a chartrefi gofal sy'n gofalu am oedolion bregus yn symud ar-lein

5 Chwefror 2026

Mae ceisiadau sy'n ymwneud â rhai o oedolion mwyaf bregus Powys, a'r ffordd y maen nhw'n derbyn gofal, wedi symud ar-lein.

Rhaid cyflwyno ffurflenni Amddifadu o Ryddid (DoLS) yn uniongyrchol trwy wefan y cyngor sir.

Disgwylir i'r newid haneru'r amser y mae'n ei gymryd i adolygu a phrosesu ceisiadau gan ysbytai a chartrefi gofal sy'n gofalu am oedolion Powys, sydd heb y gallu meddyliol i wneud penderfyniadau drostynt eu hunain.

Mae'r rhain yn aml yn bobl â dementia, anabledd dysgu, neu rywun sy'n profi episod o argyfwng iechyd meddwl, tra bod y penderfyniadau sy'n cael eu gwirio yn ymwneud â ble maen nhw'n byw ac unrhyw gyfyngiadau sy'n cael eu defnyddio i'w cadw'n ddiogel. Gallai hyn gynnwys eu hatal rhag gadael y man lle maen nhw'n aros.

Pan fydd cyfyngiadau fel hyn ar waith, mae'r gyfraith yn nodi y dylai pwy bynnag sy'n gofalu amdanynt - ysbyty neu gartref gofal fel arfer - roi gwybod i'r cyngor sir neu'r bwrdd iechyd, fel y gellir gwirio eu penderfyniadau.

Dywedodd y Cynghorydd Peter Roberts, Aelod Cabinet Cyngor Sir Powys dros Bowys Gofalgar: "Mae cymryd rhyddid rhywun yn gam difrifol iawn. Dim ond os yw'n angenrheidiol i amddiffyn y person y dylai ddigwydd, ac nad oes unrhyw ffordd fwy diogel neu lai cyfyngol o ofalu amdanynt.

"Wrth newid i geisiadau ar-lein bydd hyn yn caniatáu i'n staff gofal cymdeithasol ganolbwyntio ar asesiadau amserol ac o ansawdd uchel, yn hytrach na sicrhau bod yr holl wybodaeth angenrheidiol wedi'i chyflwyno trwy e-bost. Bydd yr arbediad hwn mewn amser o fudd mawr i'r tîm gwasanaeth gan fod nifer y ceisiadau yn cynyddu'n raddol. Bydd hefyd yn darparu arbediad cyllideb fach o tua £8,000 y flwyddyn."

Mae'r cyngor eisoes wedi derbyn bron i 800 o geisiadau DoLs yn ystod y flwyddyn ariannol gyfredol (2025-26) y mae'n rhaid eu prosesu a'u gwirio i gyd. Mae'r ffurflenni ar-lein, a rhagor o wybodaeth, i'w gweld ar wefan y cyngor: Deddf Galluedd Meddyliol a Diogelu rhag Colli Rhyddid

Bydd ymgeiswyr sy'n llenwi ffurflen ar-lein yn derbyn e-bost cadarnhau awtomatig ac yn gallu lawrlwytho copi ohoni ar gyfer eu cofnodion.

I gysylltu â thîm DoLS y cyngor e-bostiwch: dols.admin@powys.gov.uk neu ffoniwch: 01597 826843