Cyngor Sir Powys yn cadarnhau cyllid sefydlog a buddsoddiad parhaus ar draws y sir
6 Mai 2026
Mae adroddiadau newydd sy'n cael eu cyflwyno i'r Cabinet ar 19 Mai yn dangos bod y cyngor yn rheoli ei gyllid yn ofalus yn ystod cyfnod heriol o gostau cynyddol, galw uchel am wasanaethau ac ansicrwydd byd-eang parhaus. Mae'r dull yn cefnogi gwytnwch ariannol y cyngor.
Dywedodd Jane Thomas, Cyfarwyddwr Gwasanaethau Corfforaethol: "Rydyn ni'n gwybod bod pobl ledled Powys yn wynebu pwysau eu hunain, felly mae'n iawn ein bod ni'n rheoli cyllid y cyngor yn ofalus ac yn gyfrifol. Mae'r rhagolygon hyn yn dangos ein bod yn byw o fewn ein modd, tra'n parhau i fuddsoddi mewn ysgolion, ffyrdd, tai a chyfleusterau cymunedol ledled y sir.
"Yn bwysicaf oll, mae llawer o'r buddsoddiad hwn yn cael ei gefnogi gan gyllid grant allanol, sy'n helpu i amddiffyn trethdalwyr y cyngor. Er bod y rhagolygon ariannol yn parhau i fod yn heriol, rydym mewn sefyllfa sefydlog eleni ac yn cynllunio ymlaen llaw i gefnogi'r gwasanaethau y mae trigolion yn dibynnu arnynt nawr ac yn y dyfodol."
Buddsoddi yng nghymunedau Powys
Yn ystod 2025/26, roedd y cyngor yn bwriadu buddsoddi dros £80 miliwn mewn gwelliannau hir-dymor ledled Powys, gan helpu i gryfhau cymunedau, gwella lles a chefnogi cynaliadwyedd amgylcheddol.
Mae'r buddsoddiad yn cynnwys ysgolion, priffyrdd, tai cyngor, cyfleusterau hamdden a phrosiectau sy'n canolbwyntio ar yr hinsawdd. Erbyn diwedd mis Chwefror, roedd ychydig dros hanner y cyllid hwn wedi'i wario, gyda'r buddsoddiad sy'n weddill yn digwydd tua diwedd y flwyddyn ariannol neu'n symud i'r flwyddyn nesaf lle mae prosiectau'n dal i gael eu cyflawni.
Mae llawer o'r buddsoddiad hwn yn cael ei ariannu drwy grantiau Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU, gan helpu i gyfyngu ar fenthyca a diogelu trethdalwyr y cyngor. Mae'r prosiectau'n cynnwys:
- Atgyweiriadau ac uwchraddio ysgolion
- Gosod wynebau newydd ar ffyrdd, pontydd a diogelu rhag llifogydd
- Gwelliannau i dai cyngor ac adeiladu cartrefi newydd
- Canolfannau hamdden, llyfrgelloedd a thoiledau cyhoeddus
- Pwyntiau gwefru cerbydau trydan a chynlluniau natur lleol
Gydag estyniadau cymeradwy i amserlenni, mae rhai prosiectau wedi'u haildrefnu i'r dyfodol. Mae hyn yn adlewyrchu amserlenni cyflenwi realistig ac yn galluogi gwell dylunio a gwerth am arian, tra'n cynnal momentwm cyffredinol yn y rhaglen gyfalaf.
Sefyllfa gadarnhaol yn y gyllideb - ond mae heriau'n parhau
Mae'r cyngor yn rhagweld tanwariant o 1.32% (£3.4 miliwn) ar ei gyllideb o ddydd i ddydd ar gyfer y flwyddyn. Mae hyn yn adlewyrchu gwaith rheoli llym ar wariant, ailbroffilio cronfeydd wedi'i gynllunio, defnydd gofalus o grantiau a gwell incwm mewn rhai ardaloedd, yn enwedig Gofal Cymdeithasol Oedolion.
Ychwanegodd Jane Thomas: "Mae Gofal Cymdeithasol Oedolion yn parhau i fod yn un o'n gwasanaethau sy'n teimlo'r pwysau mwyaf, gyda galw cynyddol a chostau sy'n codi. Mae incwm wedi bod yn uwch na'r disgwyl eleni oherwydd nifer uwch o becynnau gofal a ariennir ar y cyd.
"Er bod y cynnydd untro hwn mewn incwm yn ein helpu i reoli pwysau yn ystod y flwyddyn ariannol 2025/26, nid yw'n dileu'r heriau yr ydym yn eu hwynebu yn yr hir-dymor, ac rydym yn parhau i gynllunio'n ofalus ar gyfer y blynyddoedd i ddod."
Bydd unrhyw arian heb ei wario yn cael ei ddefnyddio i gryfhau cronfeydd wrth gefn, gan helpu'r cyngor i reoli pwysau parhaus fel chwyddiant, costau tanwydd, achosion o dywydd garw a galw cynyddol am wasanaethau. Mae'r cyngor eisoes yn gweld effaith digwyddiadau byd-eang gyda chynnydd mewn costau, yn enwedig ar draws teithio a thrafnidiaeth.
Wrth edrych ymlaen
Er bod sefyllfa ariannol y cyngor ar gyfer 2025/26 yn sefydlog, mae wedi bod yn amlwg y bydd blynyddoedd i ddod yn parhau i fod yn heriol. Mae'r galw am wasanaethau yn parhau i dyfu, a disgwylir i bwysau economaidd ehangach barhau.
Drwy reoli cyllid yn ofalus nawr, buddsoddi'n ddoeth a chynllunio ymlaen llaw, nod Cyngor Sir Powys yw diogelu gwasanaethau hanfodol, cefnogi cymunedau a pharhau â'i gynnydd tuag at ddyfodol ariannol mwy cynaliadwy.
