Cabinet yn Cymeradwyo Cynlluniau Pwysig ar gyfer Dyfodol Addysg yng Nghanolbarth Powys
25 Chwefror 2026
Cafodd cynigion trawsnewid Cyngor Sir Powys ar gyfer Ysgol Calon Cymru ac Ysgol Gynradd Llanfair-ym-Muallt eu cymeradwyo fel rhan o'i raglen Trawsnewid Addysg gan y Cabinet ddydd Mawrth, 24 Chwefror.
Bydd y cynlluniau uchelgeisiol hyn yn helpu'r cyngor i gyrraedd ei nodau ar gyfer addysg cyfrwng Cymraeg a chefnogi ei weledigaeth ar gyfer trawsnewid addysg. Diolch i Raglen Cymunedau Cynaliadwy ar gyfer Dysgu Llywodraeth Cymru, bydd yr ysgolion hyn yn cael eu huwchraddio yn sylweddol.
Yn Llanfair-ym-Muallt, bydd y campws yn cael ei ailfodelu i groesawu dysgwyr iau gyda mannau newydd o ansawdd uchel ar gyfer disgyblion blynyddoedd cynnar a chynradd - gan ffurfio rhan o ysgol pob oed cyfrwng Cymraeg newydd.
Yn y cyfamser, mae cynlluniau ar gyfer trawsnewidiad dramatig i gampws Llandrindod Ysgol Calon Cymru, gydag adeiladau newydd a fydd yn cynnig amgylcheddau dysgu modern, bywiog ac ysbrydoledig i genedlaethau'r dyfodol.
Yn ddiweddar, mae'r cyngor wedi paratoi Achos Amlinellol Strategol (AAS), y cyntaf o dri achos busnes sydd eu hangen i sicrhau cyllid cyfalaf drwy'r Rhaglen Cymunedau Cynaliadwy ar gyfer Dysgu. Mae hyn yn cael ei ystyried ar hyn o bryd gan Lywodraeth Cymru.
Y cynigion, a fydd yn cael eu cyflwyno mewn dau gam, yw:
Cam un (Medi 2027)
Ysgol cyfrwng Cymraeg newydd
Byddai ysgol newydd cyfrwng Cymraeg pob oed (4-18) yn cael ei sefydlu ar gampws presennol Ysgol Calon Cymru yn Llanfair-ym-Muallt. Byddai hyn yn golygu:
- Yr holl ddisgyblion cyfrwng Cymraeg o Ysgol Gynradd Llanfair-ym-Muallt. Byddai'r ysgol yn trosglwyddo i'r ysgol pob oed cyfrwng Cymraeg newydd ym mis Medi 2027 ac wedyn ni fyddai ffrwd Gymraeg yn Ysgol Gynradd Llanfair-ym-Muallt.
- Byddai darpariaeth cyfrwng Cymraeg ar gyfer Blynyddoedd 7, 8 a 9 hefyd ar gael yn yr ysgol newydd gyda disgyblion yn trosglwyddo o Ysgol Calon Cymru.
- I ddechrau, byddai'r ysgol newydd hon yn rhannu campws Llanfair-ym-Muallt gydag Ysgol Calon Cymru, gyda rhan o'r adeilad wedi'i ailfodelu i gynnwys llety addas a diogel i ddisgyblion oedran cynradd. Byddai disgyblion yn parhau i allu ymuno ag Ysgol Calon Cymru ar gyfer darpariaeth cyfrwng Saesneg ar y ddau gampws.
- Byddai hwn yn drefniant dros dro nes bod y gwaith i wella ac ymestyn campws Llandrindod wedi'i gwblhau.
Ysgol Calon Cymru
- Fis Medi 2027 ymlaen, byddai Ysgol Calon Cymru yn parhau i gael ffrwd cyfrwng Cymraeg ar gyfer Blynyddoedd 10 ymlaen, ond byddai hyn yn cael ei ddileu'n raddol erbyn Medi 2029.
- Byddai disgyblion cyfrwng Saesneg oedran uwchradd yn parhau i gael mynediad at ddarpariaeth ar gampws Llanfair-ym-Muallt nes bod cyfleusterau newydd ar gael yn Llandrindod.
Cam dau (Medi 2029 ar y cynharaf):
- Yn dilyn buddsoddiad cyfalaf ar gampws Llandrindod, byddai Ysgol Calon Cymru yn cau ei champws yn Llanfair-ym-Muallt ac yn gweithredu o Landrindod yn unig. Byddai cludiant am ddim o'r cartref i'r ysgol yn cael ei ddarparu ar gyfer pob dysgwr cymwys.
- Byddai'r ysgol pob oed cyfrwng Cymraeg newydd wedyn yn meddiannu holl gampws Llanfair-ym-Muallt.
Dywedodd y Cynghorydd James Gibson Watt, Aelod Cabinet dros Bowys sy'n dysgu: "Mae ein penderfyniad yn foment hynod arwyddocaol i addysg cyfrwng Cymraeg yng nghanolbarth Powys. Mae sefydlu ysgol pob oed cyfrwng Cymraeg gyntaf y sir yn y rhan hon o Bowys yn gam beiddgar a chadarnhaol a fydd yn trawsnewid cyfleoedd i blant a phobl ifanc sy'n dymuno dysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.
"Rydym yn gwybod bod y model dau safle presennol yn Ysgol Calon Cymru yn cyflwyno heriau parhaus, ac mae'r penderfyniad hwn yn rhoi ffordd glir a strategol ymlaen i ni. Bydd dysgwyr cyfrwng Saesneg yn elwa o gyfleusterau modern, wedi eu gwella a model un safle a fydd yn cryfhau'r cwricwlwm ac yn dileu dyblygu.
"Mae'r cynigion hyn yn caniatáu inni fuddsoddi'n sylweddol yn y ddau gampws fel y gall pob dysgwr - beth bynnag fo'u dewis iaith - gael mynediad at amgylcheddau dysgu o ansawdd uchel o'r 21ain ganrif lle gallant ffynnu a chyrraedd eu potensial llawn.
"Mae'r Cabinet wedi ystyried yr holl farn a rannwyd yn ystod y cyfnod rhybudd statudol yn ofalus, ac rydym yn ddiolchgar i bawb a gymerodd yr amser i gyfrannu."
I ddarllen y Strategaeth ar gyfer Trawsnewid Addysg 2020-2032 ddiweddaraf a manylion y Rhaglen Trawsnewid Addysg - Ton 2 (2022-2027), ewch i Trawsnewid Addysg
I ddarganfod mwy am addysg cyfrwng Cymraeg ym Mhowys, ewch i Addysg Cyfrwng Cymraeg
