Adroddiad newydd yn amlygu bwlch sgiliau rheoli dŵr ledled y Gororau

11 Mai 2026

Mae adroddiad newydd wedi tynnu sylw at fwlch sgiliau cynyddol mewn Rheoli Adnoddau Dŵr (RhAD) ledled Swydd Amwythig a Phowys ar adeg pan mae'r rhanbarth yn wynebu pwysau cynyddol yn sgil newid yn yr hinsawdd, twf yn y boblogaeth a gweithlu sy'n heneiddio.

Mae'r ymchwil wedi'i gynnal gan Brifysgol Caer drwy Brosiect Arddangos y Ganolfan Byw gyda Newid yn yr Hinsawdd (y Ganolfan) sy'n cael ei reoli gan Gyngor Swydd Amwythig ar ran Cynllun Rheoli Dŵr Dyffryn Hafren.

Mae Rheoli Adnoddau Dŵr yn chwarae rhan hanfodol wrth gadw cymunedau'n ddiogel, cefnogi natur, a rheoli risgiau fel llifogydd a sychder.

Mae'r adroddiad yn archwilio hyfforddiant, llwybrau gyrfa a datblygu sgiliau ar lawr gwlad ar draws y sector dŵr, gan nodi bylchau sgiliau a'r hyn sydd ei angen i gryfhau'r gweithlu yn y dyfodol,

Dywedodd arweinydd prosiect y Ganolfan, Melissa Spiers, o Brifysgol Caer: "Yn genedlaethol, mae'r angen am sgiliau yn y sector dŵr eisoes yn cael ei hen gydnabod. Mae'r DU yn cynllunio twf mawr yn y gweithlu, ac mae angen tua 50,000 o recriwtiaid newydd erbyn 2030, gan gynnwys miloedd o brentisiaid. Er gwaethaf hyn, mae ein hymchwil yn canfod nad yw sgiliau RhAD yn cael eu blaenoriaethu ar hyn o bryd mewn cynlluniau sgiliau lleol ar gyfer naill ai Canolbarth Cymru na'r Gororau.

"Mae cyrsiau arbenigol fel gradd mewn hydroddaeareg yn llai poblogaidd, mae ymwybyddiaeth o yrfaoedd RhAD yn isel mewn ysgolion a cholegau, ac nid oes lawer o lwybrau galwedigaethol clir neu lefel mynediad i'r sector."

Ochr yn ochr ag arbenigedd technegol arbenigol mewn meysydd fel hydroleg, peirianneg, ecoleg, dadansoddi data a mapio, mae angen sgiliau datrys problemau‑, cyfathrebu, ymgysylltu â'r gymuned a rheoli prosiectau cryf ar bobl hefyd.

Ychwanegodd Melissa: "Mae yna hefyd anghysondeb amlwg rhwng addysg ac ymarfer. Er bod llawer o gyrsiau yn darparu sylfaen ddamcaniaethol dda, maent yn aml yn cynnig cyfleoedd cyfyngedig i ddatblygu sgiliau cymhwysol, y byd go iawn. Mae hyn yn rhoi baich ar gyflogwyr i ddarparu hyfforddiant wrth weithio, a all fod yn arbennig o heriol i sefydliadau llai sydd â chapasiti cyfyngedig."

Mae'r adroddiad yn nodi camau ymarferol i helpu i fynd i'r afael â'r heriau hyn yn lleol. Mae'r rhain yn cynnwys datblygu fframwaith sgiliau a chymhwysedd Rheoli Adnoddau Dŵr rhanbarthol a sefydlu llwybrau gyrfa cliriach i bobl ifanc, gan gynnwys llwybrau gradd a llwybrau nad ydynt yn radd.

Mae hefyd yn argymell creu gofod sgiliau'r Ganolfan i gydlynu hyfforddiant cymhwysol, mentora a dysgu a rennir ar draws sefydliadau, gan ei gwneud hi'n haws i bobl adeiladu a chynnal sgiliau heb adael y rhanbarth

Dywedodd y Cynghorydd Glyn Preston, Aelod o Gabinet Cyngor Sir Powys sy'n gyfrifol am ddatblygu economaidd: "Mae gan y rhanbarth gyfle gwirioneddol i adeiladu gweithlu lleol cryf, cefnogi swyddi da a gwella gwytnwch i newid yn yr hinsawdd.

"Trwy Bartneriaeth y Gororau Ymlaen rydym yn cyflymu'r math o fuddsoddiad strategol mewn pobl a hyfforddiant a fydd yn caniatáu i'r Gororau leoli ei hun fel arweinydd cenedlaethol mewn arloesedd Rheoli Adnoddau Dŵr, gyda chefnogaeth gweithlu medrus, wedi'i wreiddio'n lleol sy'n darparu manteision amgylcheddol ac economaidd parhaol."

I ddarllen yr adroddiad llawn, ewch i Water Resource Management Skills Gap Report: An Exploration of the Water Resource Management Skills Gap through the Centre for Living with Climate Change (CLiCC) Demonstrator Project