1. Logio Mewn / Cofrestru
  2. English
Close Icon
  1. Logio Mewn / Cofrestru
Hysbysiad: Wyddoch chi y gallwch fenthyg cit casglu sbwriel wrthym ni a helpu i gadw Powys yn lân
Darllen mwy

Polisi Gorfodi Cynllunio

 
Gwasanaeth sirol yw'r gwasanaeth Gorfodi Cynllunio, ond mae'n gweithio o'r lleoliadau canlynol:

  • Swyddfa'r Gogledd, Neuadd Maldwyn, Ffordd Hafren, Y Trallwng, Powys, SY21 7AS
  • Swyddfa'r De - Gwalia, Heol  Ithon, Llandrindod, Powys LD1 6AA 

 
Mae gorfodi'n delio gyda'r holl agweddau sy'n gysylltiedig â thorri rheolau cynllunio. Mae torri'r amodau rheolaethau cynllunio'n digwydd pan fydd categorïau "datblygu" penodol yn digwydd heb i'r Cyngor Sir roi'r gymeradwyaeth angenrheidiol iddynt, ac mae'n cynnwys y canlynol:     

  • Cyflawni gwaith ar adeiladau neu newid defnydd o eiddo heb ganiatâd cynllunio, neu os na chaiff adeilad ei adeiladu'n unol â'r cynllun a gymeradwywyd neu sy'n methu cydymffurfio ag amodau'r caniatâd cynllunio
  • Cyflawni gwaith ar adeilad rhestredig heb ganiatâd ar gyfer adeilad rhestredig
  • Arddangos arwyddion neu hysbysebion penodol heb ganiatâd i hysbysebu
  • Cwympo neu gyflawni gwaith ar goeden sy'n destun Gorchymyn Diogelu Coed neu a leolir o fewn ardal cadwraeth ddynodedig

 Mae'r Cyngor Sir yn gweithredu polisi a fabwysiadwyd mewn perthynas â gorfodi rheolaethau cynllunio. Mae tair agwedd i amcanion y polisi gorfodi:

  1. Cywiro effaith annymunol datblygiad anawdurdodedig 
  2. Sicrhau rheolaeth o ran gweithgareddau anawdurdodedig er mwyn sicrhau nad yw hygrededd y gyfundrefn cynllunio'n cael ei danseilio
  3. Sicrhau cydbwysedd rhwng diogelu amwynder a buddiannau pwysig eraill, a chaniatáu datblygiadau derbyniol

 
Mae'r Cyngor yn ymwybodol taw grym dewisol yw'r camau gorfodi, i'w cymryd yn unig pan mae'n fuddiol gwneud hynny, a dylai unrhyw gamau gweithredu gyfateb i'r amod a dorrwyd. Dylid cofio nad trosedd yw cyflawni datblygiad heb ganiatâd cynllunio yn y lle cyntaf. Er hynny, mae'n drosedd i newid cymeriad adeilad rhestredig heb ganiatâd ar gyfer adeilad rhestredig, arddangos hysbysebion heb ganiatâd penodol i arddangos hysbysebion a chyflawni gwaith ar goed gwarchodedig heb ganiatâd y Cyngor.  Mae Adran 73A Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd) yn pennu y gellir rhoi caniatâd cynllunio er mwyn rheoleiddio datblygiad a gyflawnwyd eisoes.  Ni ddylid cymryd camau gorfodi'n unig er mwyn cywiro absenoldeb caniatâd cynllunio os ydy'r datblygiad yn dderbyniol o safbwynt cynllunio. 

Er gwaethaf yr uchod, bydd y Cyngor yn cymryd camau gorfodi effeithiol pan fo'n hanfodol diogelu amwynder yr ardal, yr amgylchedd adeiledig hanesyddol, diogelwch y cyhoedd neu ar briffyrdd, a chywirdeb proses rheoli datblygu yn y Sir.   Ceir mwy o eglurhad ar hyn yn y polisi a fabwysiadwyd gan y Cyngor.

 
Ymhlith mesurau rheoli eraill, sydd hefyd yn rhan o ddyletswyddau'r tîm Gorfodi Cynllunio mae:
 
Rheoli Adeiladau Rhestredig - (a) erlyn mewn perthynas â throseddau lle cyflawnir gwaith heb ganiatâd sy'n effeithio ar gymeriad yr adeilad; (b) gwaith adfer neu waith arall ar adeilad trwy gamau gorfodi 
 
Ardaloedd Cadwraeth - erlyn mewn perthynas â throseddau lle mae gwaith dymchwel wedi digwydd heb awdurdod 
 
Coed - (a) erlyn mewn perthynas â chwympo, tocio neu dorri brig coed sy'n destun Gorchymyn Diogelu Coed heb awdurdod neu sydd mewn Ardal Cadwraeth; (b) cyflwyno Hysbysiad Ailosod Coeden os caiff coed eu cwympo heb ganiatâd neu eithriad
 
Hysbysebion - (a) erlyn mewn perthynas ag arddangos hysbysebion heb awdurdod; (b) camau atal ar sail amwynder neu ddiogelwch y cyhoedd ar ôl i gydsyniad datganedig redeg allan
 
Safleoedd blêr -  sy'n cael effaith niweidiol ar amwynder ardal - cyflwyno hysbysiad dan Adran 215 Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd), ac wedyn erlyn a/neu gamau gweithredu uniongyrchol am ddiffyg cydymffurfio
 
Sut i gysylltu â ni:
 
Cyfeiriadau, rhifau ffôn a ffacs 

Gogledd

De

Gwasanaethau Cynllunio,
Neuadd Maldwyn,
Ffordd Hafren,
Y Trallwng
SY21 7AS
Ffacs 01938 551348
E-bost: planning.services@powys.gov.uk 

Gwasanaethau Cynllunio,
Gwalia,
Heol Ithon,
Llandrindod Wells
LD1 6AA
Ffacs 01597 827178
E-bost: radnor.planning@powys.gov.uk

 
 
 

Pennaeth y GwasanaethLesley Kirkpatrick
Rheolwr Gwasanaeth - Gwasanaethau DatblyguAlan Southerby
Swyddog Gorfodi Cynllunio (Gogledd)Nick Morgan
Swyddog Gorfodi Cynllunio (De)Ian Davies
Swyddog Monitro Gorfodi CynllunioKate Edwards


  
 
POLISI A CHYFARWYDDYD GWEITHREDU GORFODI CYNLLUNIO
 Mae'r adran hon yn nodi manylion "Polisi a Gweithdrefnau Gorfodi" cynhwysfawr y Cyngor, fydd yn berthnasol o ran y camau gweithredu amrywiol a bennir gan ddeddfwriaeth cynllunio.

Cynnwys  

POLISI GORFODI CYNLLUNIO CYNGOR SIR POWYS
Y polisi a fabwysiadwyd gan y Cyngor o ran gorfodi rheolaethau cynllunio. Y prif fathau o enghreifftiau o dorri rheolaethau cynllunio lle mae angen cymryd camau gweithredu efallai.

AMCANION POLISI GORFODI GWASANAETHAU CYNLLUNIO POWYS
Pam gorfodi?  Y tri phrif egwyddor er mwyn cymryd camau gweithredu

AGWEDD YR AWDURDOD CYNLLUNIO LLEOL TUAG AT ORFODI
Y ffactorau i'w hystyried cyn y gellir cymryd camau gweithredu. Y pŵer "dewisol" i gymryd camau gweithredu ai peidio - a yw'r mater yn ddigon difrifol? Y camau gweithredu mwyaf priodol.

Y POLISI GORFODI A FABWYSIADWYD GAN Y CYNGOR
Yr amgylchiadau lle cymerir camau gweithredu uniongyrchol
Mân enghreifftiau neu enghreifftiau technegol o dorri rheolaethau cynllunio
Diffyg cydymffurfio ag amodau
Newid arwyddocaol mewn defnydd
Adeiladau rhestredig
Y rheolaethau sydd ar gael i ddelio gyda safleoedd blêr
Rheoli arwyddion a hysbysebion anghyfreithlon
Safleoedd datblygu a orffennwyd yn rhannol
Diogelu coed 

MATHAU O HYSBYSIADAU Y GELLIR EU CYFLWYNO MEWN PERTHYNAS Â GORFODI CYNLLUNIO

GWEITHDREFNAU CWYNO
Sut byddwn yn delio gyda chwynion, amseroedd ymateb, cyfrinachedd
Sut byddwn yn blaenoriaethu delio gyda chategorïau cwynion amrywiol

 

POLISÏAU A GWEITHDREFNAU GORFODI CYNLLUNIO 

1. RHAGARWEINIAD 

Yn ôl cyngor y Llywodraeth, dylai Cynghorau wneud datganiad clir ar eu polisïau gorfodi cynllunio.  Dylai'r datganiad cynnwys fframwaith cadarn o ran gwneud penderfyniadau i alluogi sefydlu gweithdrefnau gorfodi effeithiol. Mae'n rhaid i bob awdurdod cynllunio lleol yng Nghymru ymdrechu i ddelio gyda Gorfodi Rheolaethau Cynllunio fel y nodir yn Nodyn Cyngor Technegol (TAN9) Llywodraeth Cynulliad Cymru)  (Hydref 1997).  Bydd y polisi gorfodi cynllunio'n delio gyda materion y mae angen eu hystyried wrth ddelio gydag ymchwiliadau, ac o ran y broses o wneud penderfyniadau. Bydd y gweithdrefnau'n olrhain sut byddwn yn delio gyda chwynion, ochr yn ochr â gweithdrefnau sydd eu hangen wrth ddelio gydag ymchwiliadau.

2. AGWEDD YR AWDURDOD CYNLLUNIO LLEOL TUAG AT ORFODI 

Mae cywirdeb y broses o reoli datblygu'n dibynnu ar barodrwydd y Cyngor fel awdurdod cynllunio lleol i gymryd camau gorfodi pan ystyrir ei fod yn fuddiol gwneud hynny. Mae'r Cyngor yn derbyn fod gweithredu ar unwaith mewn perthynas â chamau gorfodi'n hanfodol er mwyn atal torri rheolaethau cynllunio rhag dod yn arfer cyffredin, ac felly'n anoddach ei atal.  Hefyd mae'n cydnabod pwysigrwydd sefydlu rheolaethau effeithiol o ran datblygu anawdurdodedig  ond mae hefyd yn cydnabod yr angen ar gyfer cyfryngau cyfathrebu adeiladol cyn ystyried camau gorfodi.  Ni fydd y Cyngor yn derbyn sefyllfaoedd lle torrir cyfraith cynllunio'n fwriadol, ond bydd yn arfer doethineb mewn perthynas â chymryd camau gorfodi os ystyrir fod hynny'n fuddiol.

3. POLISÏAU RHEOLAETHAU GORFODI CYNLLUNIO

3.1 Y Prif Ddatganiad Polisi ar Orfodi   

Polisi PE 1
(a) Mae'r awdurdod cynllunio lleol yn cydnabod pwysigrwydd sefydlu rheolaethau effeithiol dros ddatblygiad anawdurdodedig, er mwyn helpu gwarchod a chyfoethogi ansawdd yr amgylchedd adeiledig a'r amgylchedd naturiol ac i ddiogelu amwynder cyhoeddus.
(b) Byddwn yn ymrwymo adnoddau rhesymol i sicrhau y caiff rheolaethau cynllunio eu gweithredu a'u cynnal mewn ffordd effeithiol.
(c) Fel awdurdod cynllunio lleol, bydd y Cyngor yn arfer unrhyw bwerau rhesymol a ddyfernir iddo trwy Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd), Deddf Cynllunio (Adeiladau Rhestredig ac Ardaloedd Cadwraeth) 1990, gan gynnwys unrhyw is-ddeddfwriaeth, rheoliadau a gorchmynion perthnasol, i reoli unrhyw achos o ddatblygiad anawdurdodedig mewn ffordd effeithiol. Wrth ystyried a yw'n briodol cymryd camau gorfodi, bydd yr awdurdod cynllunio lleol yn ystyried y Cynlluniau Datblygu, Deddf Hawliau Dynol 1998 ac unrhyw ystyriaethau pwysig eraill.

 

3.2 Cychwyn Camau Gorfodi  

Wrth ystyried cymryd camau gorfodi, bydd y Cyngor yn asesu a yw'r achos lle torrwyd rheolaethau cynllunio yn effeithio'n annerbyniol ar amwynder cyhoeddus neu'n achosi niwed i dir neu adeiladau. Y cam cyntaf fydd ceisio perswadio'r unigolyn sy'n gyfrifol am dorri'r amodau i gywiro'n wirfoddol unrhyw effeithiau niweidiol yn sgil y datblygiad anawdurdodedig. Er hynny, ni ddylai trafodaethau amharu ar nac achosi oedi o ran unrhyw gamau gorfodi angenrheidiol. 

Polisi PE 2
Cymerir unrhyw gamau gorfodi uniongyrchol yn erbyn unrhyw ddatblygiad anawdurdodedig sy'n cael effaith annerbyniol ar amwynder cyhoeddus, neu sy'n achosi niwed arwyddocaol i dir neu adeiladau.

 

3.3 Torri Rheolaethau Cynllunio - Mân Achosion neu Achosion Technegol  

Mae'n rhaid i unrhyw gamau gorfodi gyfateb i natur y rheolaeth cynllunio a dorrwyd. Nid yw'n briodol cymryd camau gorfodi ffurfiol yn erbyn mân achos neu achos technegol nad yw'n achosi unrhyw niwed i amwynder cyhoeddus.    

Polisi PE 3
Ni chymerir camau gorfodi ffurfiol fel arfer os taw mân achos neu achos technegol sydd dan sylw, nad yw'n achosi unrhyw niwed arwyddocaol. 

 

3.4 Os cyflawnwyd Datblygiad Derbyniol ond Anawdurdodedig. 

Os ydy datblygiad ar y gweill neu wedi cael ei gyflawni heb ganiatâd cynllunio, cynhelir asesiad i gadarnhau a yw'n debygol y byddai caniatâd cynllunio diamod wedi cael ei ddyfarnu. Os taw dyna'r achos, gofynnir am gais cynllunio ôl-weithredol o fewn amserlen resymol. Os na dderbynnir y cais, dylid hysbysu'r perchennog ac unrhyw un arall sydd â diddordeb yn yr eiddo y gall problemau godi wrth ei werthu yn y dyfodol heb ganiatâd cynllunio.    

Polisi PE 4
Os cyflawnwyd datblygiad heb ganiatâd cynllunio, a gellir dyfarnu caniatâd cynllunio diamod, ond ni dderbyniwyd unrhyw gais, gellir cyflwyno Hysbysiad Tor-cyfraith Cynllunio. Y bwriad fydd olrhain goblygiadau cyflawni'r datblygiad heb ganiatâd cynllunio.  Os nad oes unrhyw wrthwynebiad o safbwynt cynllunio i'r datblygiad, ni chymerir unrhyw gamau gorfodi eraill.

 

3.5 Gosod Amodau Cynllunio i wneud Datblygiad Anawdurdodedig yn Dderbyniol.  

Os ydy datblygiad ar y gweill neu wedi cael ei gyflawni heb ganiatâd cynllunio, cynhelir asesiad i gadarnhau a yw'n bosib goresgyn unrhyw wrthwynebiad o safbwynt cynllunio tuag at y datblygiad anawdurdodedig trwy osod amodau penodol. Os taw dyna'r achos, gofynnir am gais cynllunio neu gais perthnasol ôl-weithredol arall o fewn amserlen resymol. Os na dderbynnir unrhyw gais, gellir cyflwyno Hysbysiad Gorfodi, ac mae'n rhaid i'r hysbysiad roi eglurhad ynghylch pam mae'r gweithgareddau anawdurdodedig yn annerbyniol o ran amwynder cyhoeddus, yr amgylchedd neu ddiogelwch. Hefyd bydd yn pennu pa gamau y mae angen eu cymryd i gywiro'r pryderon hynny.

Polisi PE 5 
Os cyflawnwyd datblygiad heb ganiatâd cynllunio, ac ystyrir y gellir rhoi caniatâd gydag amodau, gellir cyflwyno hysbysiad gorfodi os na dderbyniwyd cais cynllunio ôl-weithredol o fewn cyfnod penodol.
 

 

3.6 Os bydd Datblygiad Anawdurdodedig Annerbyniol yn haeddu Camau Gweithredu'n ddioed 

Os ystyrir fod datblygiad anawdurdodedig yn achosi niwed annerbyniol i amwynder cyhoeddus ac nid yw'n debygol y caiff y mater ei datrys yn wirfoddol neu drwy drafodaethau, bydd y Cyngor yn cymryd camau brys i gywiro'r sefyllfa.

Polisi PE 6 
Os ydy datblygiad anawdurdodedig yn achosi niwed annerbyniol i amwynder cyhoeddus, neu os oes angen camau gweithredu'n ddioed er mwyn atal niwed difrifol arall, gall y Cyngor cyflwyno hysbysiad gorfodi yn ogystal â hysbysiad atal neu hysbysiad atal dros dro.
    

 

3.7 Diffyg cydymffurfiad ag Amodau Cynllunio 

Os rhoddwyd caniatâd cynllunio ar gyfer datblygiad, yn amodol ar amodau cynllunio, mae'n rhaid cydymffurfio â'r amodau'n llawn.  Os na fydd datblygiad yn cydymffurfio â'r amodau hynny, gall y Cyngor cyflwyno Hysbysiad Torri Amod neu Hysbysiad Gorfodi. Nid oes unrhyw hawl i apelio i Lywodraeth Cynulliad Cymru yn erbyn Hysbysiad Torri Amod ac mae methu cydymffurfio â'r fath Hysbysiad yn drosedd.

Fodd bynnag, os taw rhag-amod y methwyd cydymffurfio ag ef sy'n berthnasol, mae'n rhaid cyflwyno Hysbysiad Gorfodi ar gyfer datblygiad anawdurdodedig a gellir ysytired cyflwyno hysbysiad atal dros dro.

Polisi PE 7
Os rhoddwyd caniatâd cynllunio amodol, ond ni chydymffurfiwyd â'r amodau, gellir cyflwyno Hysbysiad Torri Amod neu Hysbysiad Gorfodi, yn dibynnu ar amgylchiadau'r achos.

 

3.8 Adeiladu Anawdurdodedig neu Ddatblygiad Gweithredol Anawdurdodedig Arall

Fel arfer bydd angen caniatâd cynllunio ar gyfer gwaith adeiladu neu waith corfforol arall ("datblygiad gweithredol"), oni ystyrir y caniateir y gwaith dan Orchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Datblygiad Cyffredinol a Ganiateir) 1995.

Polisi PE 8
Os cyflawnwyd datblygiad gweithredol anawdurdodedig, yna rhoddir ystyriaeth i gamau gorfodi yn unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6. 

 

3.9 Newid Defnydd Anawdurdodedig - Cyffredinol  

Dan Adran 55 Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd) pennir rhai mathau o newid defnydd lle nad oes angen caniatâd cynllunio, defnyddio adeiladau neu dir o fewn cwrtil anheddle at unrhyw ddiben atodol i feddiant yr anheddle, defnyddio tir at ddiben amaethyddiaeth neu goedwigaeth, neu ddefnydd sy'n dod o dan yr un dosbarth o'r Gorchymyn Dosbarthiadau Defnydd. Os na dderbyniwyd caniatâd i newid defnydd, yna bydd angen caniatâd cynllunio, neu gellir defnyddio camau gorfodi.

Polisi PE 9
Os bu newid sylweddol mewn defnydd lle mae angen caniatâd cynllunio neu newid sydd heb ei awdurdodi, yna caiff camau gorfodi eu hystyried yn unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol 1- 6.

 

3.10 Defnydd Anawdurdodedig o Anheddle Unigol ar sail Amlfeddiannaeth 

Mae'r Cyngor yn cydnabod y gall tai amlfeddiannaeth gyfrannu at y farchnad dai, a diwallu anghenion aneddleoedd bach a grwpiau ar incwm is.  Mae'r awdurdod cynllunio lleol yn bryderus ni ddylai hyn ddigwydd ar draul safon amwynder preswyl rhesymol.  Bydd yr awdurdod cynllunio lleol yn ceisio cadw cymeriad ardaloedd tai teuluoedd sengl ac yn benodol byddant yn ceisio cadw stoc o gartrefi sy'n addas i'w meddiannu gan deuluoedd sengl. Oherwydd maint yr eiddo, gardd gyfyngedig a'r berthynas gyda chartrefi cyffiniol, nid yw rhai cartrefi'n addas i'w haddasu. Hefyd gall y cartrefi hyn achosi problemau eraill megis parcio.

Polisi PE 10 
Os bydd cartref yn cael ei ddefnyddio fel tŷ amlfeddiannaeth heb ganiatâd cynllunio, gellir ystyried cymryd camau gorfodi'n unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol 1 - 6.

  

3.11 Os byddai Datblygiad Anawdurdodedig yn Dderbyniol ar Safle Arall 

Nid y Cyngor sy'n gyfrifol am ac nid yw'n ofynnol i'r Cyngor, dan ddarpariaethau gorfodi, adnabod na darparu safleoedd eraill lle gellir ail-leoli datblygiad anawdurdodedig. Serch hynny, os, fel rhan o'i swyddogaethau datblygu economaidd, mae'r Cyngor yn ymwybodol o safle arall, bydd fel arfer o gymorth ei awgrymu ac annog symud y datblygiad anawdurdodedig i'r safle arall.   

Defnyddir yr ystyriaeth hon gyda busnesau anawdurdodedig ac os ydym yn ymwybodol o safle addas, byddem yn caniatáu amserlen resymol er mwyn adleoli'r busnes dan sylw. Os caiff yr amserlen ei anwybyddu, fel arfer byddai'n briodol cyflwyno hysbysiad gorfodi.

Polisi PE 11
Os na awdurdodwyd datblygiad, ond mae safle arall sy'n dderbyniol ar gael, os mae er budd economaidd y gymuned, dyfernir amserlen resymol er mwyn ei adleoli. Os caiff yr amserlen ei anwybyddu, gellir cyflwyno Hysbysiad Gorfodi, yn unol â't polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6
.

 

3.12 Os yw Datblygiad Anawdurdodedig yn Annerbyniol, ac nid yw'n hyfyw ei symud i Leoliad arall 

Os bydd datblygiad anawdurdodedig yn annerbyniol, ac nid yw'n bosib ei symud i leoliad arall, ni ellir caniatáu i fuddion economaidd reoli'r rheolaethau cynllunio. Mae'n rhaid rheoli'r datblygiad anawdurdodedig trwy gyflwyno cais cynllunio neu gamau gorfodi; os nad yw'r naill opsiwn neu'r llall yn briodol, mae'n rhaid gorfodi yn erbyn y datblygiad, hyd yn oed os mae dal heb ei awdurdodi ond ar lefel is, neu fel arall hwyrach y bydd yn derbyn statws fel defnydd neu ddatblygiad sefydledig.

Polisi PE 12
Os mae datblygiad anawdurdodedig annerbyniol wedi digwydd eisoes, ac nid yw'n bosib ei adleoli, mae'n rhaid cymryd camau gorfodi er mwyn osgoi sefyllfa lle bydd y gweithgaredd anawdurdodedig yn dod yn sefydledig.  Gellir cyflwyno hysbysiad gorfodi, yn unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6.
  

 

3.13 Datblygiad Anawdurdodedig gan Breswylwyr Preifat

Os ymddengys i breswylydd ddibynnu ar hawliau datblygu a ganiateir, ond nid yw wedi digwydd o fewn cyfyngiadau amser penodol, wrth ystyried a yw'n briodol cymryd camau gorfodi, mae'n rhaid talu sylw priodol at yr hyn fyddai wedi cael ei ganiatáu pe byddai'r datblygiad wedi cael ei gyflawni'n unol â'r darpariaethau perthnasol. Ni ddylid cymryd camau gorfodi er mwyn cywiro mân amrywiaeth.

Polisi PE 13
Os bydd datblygiad anawdurdodedig yn groes i'r hawliau datblygu a ganiateir yn unol â Gorchymyn Gwlad a Thref (Datblygiad Cyffredinol a Ganiateir) 1995, dylid ystyried camau gorfodi'n unig os mae'n briodol, ac yn unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6.

 

3.14  Gwaith Anawdurdodedig ar Adeilad Rhestredig  

Fel arfer mae angen Caniatâd Adeilad Rhestredig i weithio ar adeilad rhestredig. Os cyflawnwyd gwaith heb ganiatâd, hwyrach i drosedd ddigwydd. Yn amodol ar ehangder a natur y gwaith, dylid ystyried a ddylid cychwyn achos troseddol, ac a ddylid cyflwyno Hysbysiad Gorfodi ar Adeilad Rhestredig i sicrhau y caiff unrhyw waith adfer priodol ei gyflawni. Bydd y Cyngor, wrth ystyried y math o gamau i'w cymryd, yn ystyried i ba raddau y niweidiwyd cymeriad yr adeilad, ac a yw'n bosib adfer yr adeilad yn llawn. 

Polisi PE 14
Os cyflawnwyd gwaith heb ganiatâd ar adeilad rhestredig, ac mae'r gwaith dan sylw'n newid cymeriad ac ymddangosiad yr adeilad yn arwyddocaol, naill ai'n fewnol neu'n allanol, gellir ystyried dwyn achos troseddol a chyflwyno Hysbysiad Gorfodi ar Adeilad Rhestredig, gan gyhoeddi'r fath hysbysiad yn unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6.

 

3.15 Datblygiad Anawdurdodedig mewn Ardal Cadwraeth 

Un o ddyletswyddau statudol yr awdurdod cynllunio lleol yw sicrhau fod unrhyw ddatblygiad mewn Ardal Cadwraeth neu Ardal Erthygl IV dynodedig, yn gwarchod neu'n cyfoethogi cymeriad ac ymddangosiad yr ardal. Os bydd datblygiad anawdurdodedig yn digwydd a chredir ei fod yn cael effaith ddifrifol ar gymeriad ac ymddangosiad Ardal Cadwraeth, gellir cymryd camau priodol trwy drafodaethau neu gamau gorfodi i gywiro'r sefyllfa.

Polisi PE 15
Os bydd datblygiad anawdurdodedig yn digwydd mewn Ardal Cadwraeth neu Ardal Erthygl IV ac nid yw'r datblygiad yn gwarchod neu'n cyfoethogi cymeriad yr ardal, gellir ystyried cymryd camau gorfodi'n unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6.

 

3.16 Rheoli Gweithiau Mwynau  

Mae rheolaethau cynllunio mwynau'n broses sefydledig o safbwynt y gyfundrefn cynllunio cyffredinol, a does dim pwerau gorfodi ar wahân ar gyfer gweithio mwynau heb awdurdod. Mae'r egwyddorion cyffredinol sy'n berthnasol i orfodi'r un mor berthnasol i achosion mwynau. Mae'n rhaid ystyried yr effaith ar y dirwedd ac amwynder cyhoeddus, yn enwedig mewn perthynas â sŵn, llwch, oriau gwaith a'r anhawster y gall gwaith adfer ei olygu, neu'r effaith y byddai cydymffurfio yn ei chael ar amwynder ac iechyd trigolion lleol. Felly, hwyrach y bydd yn angenrheidiol cymryd camau gorfodi uniongyrchol. 

Polisi PE 16
Os cyflawnwyd gwaith ar weithiau mwyn heb awdurdod, mae'n rhaid i'r camau gorfodi fydd yn cael eu hystyried dalu sylw at yr effaith ar yr ardal leol ac amwynder cyhoeddus, os oes angen cymryd camau gorfodi, bydd hyn yn unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6.

 

3.17 Rheoli Safleoedd Gwaredu Gwastraff  

Mae safleoedd gwaredu gwastraff yn cael eu rheoli trwy'r gyfundrefn cynllunio ar y cyd ag Asiantaeth yr Amgylchedd. Mae'r egwyddorion cyffredinol sy'n berthnasol i orfodi'r un mor berthnasol i safleoedd gwaredu gwastraff. Mae'n rhaid ystyried yr effaith ar y dirwedd ac amwynder cyhoeddus yn enwedig mewn perthynas â swn, llwch, oriau gwaith ac o ran yr anhawster y gall gwaith adfer ei achosi neu'r effaith y byddai cydymffurfio'n eu cael ar amwynder ac iechyd trigolion lleol. Felly, hwyrach y bydd angen cymryd camau gorfodi uniongyrchol. 

Polisi PE 17
Os cyflawnwyd safleoedd gwaredu gwastraff anawdurdodedig, mae'n rhaid i'r camau gorfodi y gellir eu hystyried, dalu sylw at yr effaith ar yr ardal leol ac amwynder cyhoeddus; os oes angen cymryd camau gorfodi, bydd hyn yn unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6.

 

3.18 Datblygiad a gyflawnir heb gydymffurfio â Chynlluniau a Gymeradwywyd. 

Os caiff datblygiad ei gyflawni gyda chaniatâd cynllunio, ond nid yw'n cydymffurfio'n union â'r cynlluniau a gymeradwywyd, cynhelir asesiad er mwyn cadarnhau a yw'r newidiadau o'r cynlluniau cymeradwy'n ddigon arwyddocaol i olygu datblygiad newydd, ac felly a oes gofyn cais cynllunio ar wahân.

Os bydd y newidiadau i'r cynllun cymeradwy yn weddol mân, ac nid ydynt yn cael effaith arwyddocaol ar y datblygiad fel y cyfryw, hwyrach y gellir eu hystyried 'de minimus' ac yn yr achos hwnnw, ni chymerir unrhyw gamau pellach.

Er nad yw'r Cyngor yn caniatáu cyflawni'r fath gwaith, mae'n cydnabod nad yw man amrywiadau mewn llawer o achosion, yn achosi niwed arwyddocaol. Felly'n unol â PE 3 ni chymerir unrhyw gamau gorfodi. Mae'n rhaid i unrhyw asesiad ystyried y safle, yr ardal gyffiniol, maint y newidiadau, yr effaith ar eiddo cyfagos, unrhyw wrthwynebiadau a dderbynnir mewn perthynas â'r datblygiad a goblygiadau'r newidiadau hynny.

Polisi PE 18
Os caiff datblygiad ei gyflawni a ystyrir yn sylweddol gwahanol i'r cynlluniau cymeradwy, gellir cymryd camau gorfodi'n unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6.  Fodd bynnag, os ystyrir fod y newidiadau 'de minimus' yn sgil asesiad priodol, ni chymerir unrhyw gamau pellach.

 

3.19 Datblygiad Anghyflawn neu Ddatblygiad a Gyflawnir yn Rhannol 

Os derbyniwyd caniatâd cynllunio, ac mae'r datblygiad wedi cychwyn yn unol â'r amserlen a bennwyd yn y caniatâd, gall y Cyngor adolygu'r datblygiad os ystyrir fod y datblygiad yn cymryd llawer mwy o amser i'w gwblhau nag y dylai. Dan Adran 94 Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd) gellir cyflwyno hysbysiad cwblhau os ystyrir ei fod yn annhebygol y caiff y datblygiad ei gwblhau, neu os mae'r datblygiad yn achos ymyrraeth weledol ar yr ardal. Mewn achosion felly, mae'n rhaid hysbysu'r datblygwr o bŵer y Cyngor ac mae'n rhaid rhoi amser rhesymol iddo gwblhau'r datblygiad. Os, ar ôl yr amser yma, ni wnaethpwyd ymdrech rhesymol i wneud y gwaith, gellir cyflwyno hysbysiad cwblhau.  Mae'n rhaid i Lywodraeth Cynulliad Cymru gadarnhau'r hysbysiad cwblhau, felly mae gan y datblygwr hawl i gyflwyno ei achos cyn y gwneir penderfyniad. Os caiff yr hysbysiad ei gadarnhau, ac ni chaiff y datblygiad ei gwblhau o fewn y cyfyngiadau amser a bennir, mae'r caniatad cynllunio'n pallu ac felly mae'r datblygiad heb ei awdurdodi. Nid yw hysbysiad yn gallu gorfodi datblygwr i gwblhau'r datblygiad. Felly cyfyngir effaith y fath hysbysiad i ddileu mantais caniatâd cynllunio.  

Polisi PE 19
Os dyfarnwyd caniatâd cynllunio gyda dyddiad cychwyn awdurdodedig, ond ni chwblhawyd y datblygiad, gellir cyflwyno Hysbysiad Cwblhau os ystyrir y rhoddwyd digon o amser i'r datblygwr gwblhau'r datblygiad. Ystyrir ymddangosiad y safle datblygu a'i effaith ar yr ardal leol.

 

3.20 Tir neu adeiladau sy'n dadfeilio neu sy'n hyll   

Gall cyflwr adeiladau neu dir penodol achosi niwed i amwynder gweledol ardal. Os bydd cyflwr y tir neu adeilad yn achosi niwed sylweddol i amwynder cyhoeddus, gellir ystyried cyflwyno Hysbysiad Amwynder dan Adran 215 Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd). Bydd yr Hysbysiad yn pennu'r camau penodol i'w cymryd er mwyn gwella ymddangosiad y tir neu'r adeilad. Os methir â chydymffurfio â'r hysbysiad, bydd hyn yn troi'n drosedd.  Os ystyrir fod yr adeilad yn beryglus, gall y Cyngor hefyd ddefnyddio ei bŵer dan Ddeddf Adeiladu 1984 lle mae Adran 79 yn caniatáu i'r awdurdod mynnu fod y perchennog yn cyflawni gwaith atgyweirio neu ddymchwel os yw cyflwr yr adeilad yn niweidiol i amwynder yr ardal.

Polisi PE 20 
Os bydd adeilad neu dir mewn cyflwr sy'n tynnu oddi ar neu'n effeithio ar gymeriad gweledol yr ardal, bydd angen cymryd camau i wella'r ardal dan sylw. Os na chyflawnir unrhyw welliant, yna gall yr awdurdod cynllunio lleol gyflwyno Hysbysiad Adran  215 dan Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd) neu Adran 79 Deddf Adeiladu 1984 pa un bynnag sydd fwyaf priodol. 

 

3.21 Arddangos Hysbysebion Anghyfreithlon  

Mae Rheoliadau Cynllunio Gwlad a Thref (Rheoli Hysbysebion) 1992 yn caniatáu arddangos rhai dosbarthiadau o hysbysebion ac arwyddion heb yr angen am ganiatâd hysbysebu. Mewn llawer o achosion, mae angen caniatâd i arddangos hysbyseb, ac os na chafwyd y fath ganiatâd, mae hyn wedyn yn cyfateb i drosedd. Os bydd yr hysbyseb yn achosi niwed sylweddol i amwynder neu ddiogelwch y cyhoedd, bydd angen tynnu'r arwydd ar unwaith. Os bydd yr hysbyseb yn dal i gael ei arddangos, yna ystyrir achos troseddol. Os ystyrir y gellir derbyn caniatâd, bydd angen cyflwyno cais o fewn amserlen benodol, ond os na dderbynnir y cais, defnyddir yr un ystyriaeth ag ar gyfer polisïau gorfodi cyffredinol.   

Polisi PE21
Os cafodd hysbyseb ei arddangos heb ganiatâd penodol ac mae'n achosi niwed difrifol i amwynder neu ddiogelwch y cyhoedd, gall yr awdurdod cynllunio lleol mynnu ei dynnu lawr ar unwaith. Os bydd yr hysbyseb yn parhau i gael ei arddangos, bydd yr awdurdod yn cychwyn achos i erlyn yr unigolyn perthnasol.  Mewn amgylchiadau lle mae angen caniatâd ar gyfer yr hysbyseb, ond ystyrir na achoswyd unrhyw niwed difrifol, neu os nad oes unrhyw bryderon o ran diogelwch y cyhoedd, yna bydd yr awdurdod yn gofyn am wneud cais am ganiatâd. Os nad ddaw cais gerbron, cyn erlyn yr achos, caiff y polisïau gorfodi cyffredinol PE 1 - 6 eu hystyried.

 

3.22 Glynu Posteri  

Mae glynu posteri ar adeiladau, dodrefn strydoedd a strwythurau eraill yn drosedd, er ystyrir ei fod yn anodd gorfodi hyn, yn enwedig pan gaiff posteri eu glynu fel gweithgaredd dirgel. Gellir cymryd camau naill ai drwy sicrhau y caiff y poster ei dynnu lawr neu drwy erlyn yr unigolyn sy'n gyfrifol neu berchennog y digwyddiad. Rhoddir blaenoriaeth benodol os bydd glynu posteri'n digwydd mewn ardaloedd sensitif megis Ardaloedd Cadwraeth.

Polisi PE 22 
Mewn unrhyw achos o lynu posteri sy'n digwydd mewn ardaloedd sensitif ac sy'n achosi niwed i gymeriad neu amwynder yr ardal, bydd yr awdurdod yn dechrau achos i erlyn unrhyw un sy'n gyfrifol neu berchennog y digwyddiad. Ym mhob achos arall, gwneir pob ymdrech i addysgu'r troseddwr ac ystyried erlyn troseddwyr sy'n glynu posteri dro ar ôl tro.
 

 

3.23 Cytundebau Cyfreithiol

Weithiau ceir caniatâd cynllunio yn amodol ar yr ymgeisydd yn ymrwymo i Gytundeb Adran 106 dan Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd). Hwyrach y bydd amodau'r cytundeb yn gofyn cyflawni gwaith penodol, amodau, talu arian neu amodau deiliadaeth ac ati. Bydd y Cyngor yn monitro a yw'r ymgeisydd yn cydymffurfio â'r cytundebau a bydd yn cymryd y camau angenrheidiol er mwyn sicrhau y cydymffurfir â chyfamodau.

Polisi PE 23
Cynhelir gweithdrefnau monitro effeithiol i sicrhau y cydymffurfir â chytundebau cyfreithiol.  Bydd y Cyngor yn cymryd y camau angenrheidiol i sicrhau y cydymffurfir â chyfamodau sy'n rhan o gytundebau cyfreithiol.

 

3.24 Diogelu Coed  

Mae angen caniatâd ar gyfer unrhyw waith mewn perthynas â choeden sy'n destun Gorchymyn Diogelu Coed (TPO) neu mewn Ardal Cadwraeth. Mae TPO yn gallu diogelu coed unigol neu grwpiau o goed sydd â gwerth amwynder.  Yn amodol ar rai eithriadau, mae Adran 210 Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y'i diwygiwyd) yn pennu os bydd unrhyw unigolyn, yn groes i TPO, yn torri lawr, yn codi coeden o'r gwraidd, neu'n dinistrio coeden yn fwriadol, yn tocio neu'n torri brig coeden mewn ffordd sy'n debygol o ddinistrio'r goeden, bydd yn euog o drosedd.  Mewn achosion priodol, gellir cychwyn achos gwaharddol er mwyn gorfodi TPO. Dan Adran 211 y Ddeddf, os bydd unigolyn yn gwneud yr un peth i goeden mewn Ardal Cadwraeth, mae'r unigolyn dan sylw'n euog o drosedd, ac yn debygol o fod yn destun achos troseddol. Mae gan yr awdurdod cynllunio lleol bwerau, os ystyrir fod hyn yn briodol, i gyflwyno hysbysiad gorfodi er mwyn cynnal cynllun ail-blannu os collir unrhyw goed.  

Polisi PE 24 
Os bydd coeden yn destun Gorchymyn Diogelu Coed, neu os mae mewn Ardal Cadwraeth, ac ni dderbyniwyd y caniatâd priodol ar gyfer gwaith ar y goeden dan sylw, ystyrir dwyn achos troseddol yn erbyn yr unigolyn sy'n gyfrifol. Bydd gofyn i berchennog y tir ail-blannu'n unol â chynllun a bennir gan yr awdurdod cynllunio lleol a hynny o fewn amserlen benodol. Gall methu â chyflawni'r fath gynllun arwain at gyflwyno Hysbysiad Gorfodi yn unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE1 - 6.    

 

3.25 Diogelu Gwrychoedd  

Dan Reoliadau Gwrychoedd 1997 gall yr awdurdod cynllunio lleol erlyn os caiff gwrych a ddiogelir ei dynnu allan, a gellir hefyd gwneud cais am gynllun ail-blannu sy'n orfodedig. 

Polisi PE 25
Os ydy gwrych yn destun mesurau diogelu dan Reoliadau Gwrychoedd 1997 ac ni dderbyniwyd caniatâd priodol ar gyfer gwaith ar y gwrych dan sylw, gellir ystyried achos troseddol yn erbyn yr unigolyn cyfrifol. Bydd yr awdurdod cynllunio lleol yn gofyn i berchennog y tir ail-blannu gwrych, o fewn cyfnod penodol. Gall methu ag ail-blannu'r gwrych arwain at gyflwyno Hysbysiad Gorfodi'n unol â'r polisïau gorfodi cyffredinol PE1 - 6.

 

3.26 Er mwyn darparu gwasanaeth gorfodi effeithiol mae'n hanfodol delio gydag unrhyw wybodaeth a dderbynnir mewn ffordd gyfrinachol.

Mae hyn yn angenrheidiol er mwyn diogelu achwynydd ac i osgoi unrhyw straen dianghenraid i unrhyw unigolyn sy'n destun archwiliad.  Mae'r pwerau cyfreithiol i gadw cyfrinachedd yn deillio o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 Atodlen 12A Rhan 1. Yn ogystal, dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 mae unrhyw ffeiliau gorfodi cyfredol, h.y. lle mae archwiliad yn parhau, yn cael eu heithrio rhag eu cyhoeddi, a dylid trin enw achwynydd bob amser fel gwybodaeth eithriedig.  

Polisi PE 26 
Dylid trin pob cwyn ac archwiliad fel materion cyfrinachol bob amser, a hyd yn oed ar ôl diwedd archwiliadau, ni ddatgelir enw'r achwynydd. 

 

3.27 Deddf Hawliau Dynol 1998  

Wrth benderfynu pa gamau gorfodi y dylid eu cymryd, mae'n rhaid i'r Cyngor ystyried mater Hawliau Dynol. Yn ôl Erthygl 1: "Every natural or legal person is entitled to the peaceful enjoyment of his possessions. No one shall be deprived of his possessions, except in the general public interest and subject to conditions provided for by law". Mae Erthygl 8 Deddf Hawliau Dynol 1998 yn pennu:

  1. "Everyone has the right to respect for his private and family life, his home and his correspondence.  
  2. There shall be no interference by a public authority with the exercise of this   right except such as in accordance with the law and is necessary in a democratic society in the interests of national security, public safety or the economic well-being of the country, for the prevention of disorder or crime, for the protection of health or morals, or the protection of the rights and freedom of others." 

Polisi PE 27 
Wrth ystyried unrhyw gamau gorfodi dan ddeddfwriaeth cynllunio, mae'n rhaid i'r awdurdod cynllunio lleol ystyried Deddf Hawliau Dynol 1998 gan dalu sylw arbennig at Erthyglau 1 ac 8.  Gellir cymryd camau gorfodi os taw'r awdurdod cynllunio lleol sy'n meddu ar gydbwysedd cymesuroldeb.
 

 

4.0 GYDA PHA GWYNION GALL GWASANAETHAU CYNLLUNIO'R CYNGOR DELIO A NHW? 

Er mwyn darparu gwasanaeth gorfodi effeithiol, mae'n bwysig deall taw'r unig gwynion y mae Gwasanaethau Cynllunio'r Cyngor yn gallu delio â nhw yw'r canlynol :- 

  • datblygiad heb ganiatâd cynllunio 
  • datblygiad sy'n croesi cyfyngiadau datblygiad a ganiateir  
  • datblygiad nad yw'n cyd-fynd â chaniatâd cynllunio   
  • torri amod sy'n gysylltiedig â chaniatad cynllunio neu ganiatâd arall 
  • gwaith anawdurdodedig (neu fygythiad o waith ar goeden a ddiogelir (sy'n cynnwys TPO a choed mewn ardal cadwraeth) a gwrychoedd a ddiogelir  
  • hysbysebion anawdurdodedig 
  • gwaith anawdurdodedig (neu fygythiad o waith) sy'n effeithio ar gymeriad arbennig adeilad rhestredig 
  • dymchwel heb awdurdod (neu fygythiad i ddymchwel) adeilad anrhestredig mewn Ardal Cadwraeth
  • tir/adeilad blêr sy'n effeithio ar amwynder ardal  
  • methu cwblhau datblygiad awdurdodedig 

 

5.0 MATHAU O HYSBYSIADAU Y GELLIR EU CYFLWYNO MEWN PERTHYNAS Â GORFODI CYNLLUNIO 

Mae'r Cyngor yn meddu ar bwerau i gyflwyno hysbysiadau amrywiol er mwyn rheoleiddio torri rheolaethau cynllunio neu er mwyn cynnal ymchwiliad. Mae'n rhaid cofio bod yn rhaid i'r arfer o gyflwyno unrhyw hysbysiad fod yn unol â pholisïau ac mae'n rhaid dilyn y gweithdrefnau cywir. Prif amcan yr awdurdod cynllunio lleol yw datrys materion heb orfod troi at hysbysiadau cyfreithiol, ond os oes rhaid, gellir cyflwyno'r hysbysiadau canlynol: - 

5.1 Hysbysiad Adran 16  dan Ddeddf Llywodraeth leol (Darpariaethau Amrywiol) 1976 -hysbysiad a gyflwynir cyn ystyried camau gorfodi er mwyn cadarnhau perchnogaeth ac unrhyw ddiddordeb arall yn y tir. Caniateir o leiaf 14 diwrnod i gydymffurfio, a gellir erlyn ar unwaith am fethu â chydymffurfio.

5.2 Hysbysiad Tor-cyfraith Cynllunio - hysbysiad a gyflwynir pan ystyrir y torrwyd amodau rheolaethau cynllunio ac mae angen gwybodaeth bellach gan yr unigolyn a dybir sydd wedi achosi torri'r amodau, er mwyn cadarnhau pa mor ddifrifol mae'r achos, rhesymau dros dorri'r amodau, ac unrhyw gwestiynau sy'n berthnasol i'r ymchwiliad. Caniateir o leiaf 21 diwrnod i gydymffurfio â'r hysbysiad, a gellir erlyn ar unwaith am fethu â chydymffurfio. Pennaeth y Gwasanaethau Cynllunio, cyn ac yn ystod y broses o arfer y pŵer hwn, fydd yn cynnal trafodaethau priodol gyda'r Cynrychiolydd Lleol ar gyfer yr etholaeth berthnasol er mwyn i'r cynghorydd ddeall yn llawn a chael cyfle priodol i fynegi barn.

5.3 Torri Hysbysiad Amod[au] - hysbysiad a gyflwynir pan ystyrir nad yw unigolyn wedi cydymffurfio ag amod cynllunio. Bydd yr hysbysiad yn pennu'r gwaith i'w gwblhau er mwyn cydymffurfio â'r amod gwreiddiol. Caniateir o leiaf 28 diwrnod i gydymffurfio â'r hysbysiad, a gellir erlyn ar unwaith am fethu â chydymffurfio.  Pennaeth y Gwasanaethau Cynllunio, cyn ac yn ystod y broses o arfer y pwer hwn, fydd yn cynnal trafodaethau priodol gyda'r Cynrychiolydd Lleol ar gyfer yr etholaeth berthnasol er mwyn i'r cynghorydd ddeall yn llawn a chael cyfle priodol i fynegi barn.

5.4 Hysbysiad Gorfodi - Gellir cyflwyno'r hysbysiad mewn perthynas â'r mwyafrif o achosion lle torrir rheolaethau cynllunio. Bydd yr hysbysiad yn bridiant tir, ac felly bydd yn rhedeg gyda'r tir am byth. Daw'r hysbysiad i rym ar ôl lleiafswm o 28 diwrnod o ddyddiad ei gyflwyno. Yn ystod y cyfnod hwnnw, mae gan y derbynnydd hawl i apelio at Lywodraeth Cynulliad Cymru. Mae'n rhaid i'r hysbysiad nodi manylion y rheolaeth a dorrwyd, y rhesymau dros gyflwyno'r hysbysiad a pha waith y mae angen ei gyflawni o fewn cyfnod penodol. Os methwyd â chydymffurfio â'r hysbysiad gellir erlyn y derbynnydd. Pennaeth y Gwasanaethau Cynllunio, cyn ac yn ystod y broses o arfer y pŵer hwn, fydd yn cynnal trafodaethau priodol gyda'r Cynrychiolydd Lleol ar gyfer yr etholaeth berthnasol er mwyn i'r cynghorydd ddeall yn llawn a chael cyfle priodol i fynegi barn.

5.5 Hysbysiad Adran 215 / Hysbysiad Amwynder - Gellir cyflwyno'r hysbysiad mewn perthynas â thir/adeilad sydd mewn cyflwr afresymol o flêr ac sy'n effeithio ar amwynder yr ardal.  Mae'n rhaid i'r hysbysiad nodi manylion yr hyn sydd angen ei wneud i gywiro'r sefyllfa ynghyd ag amser rhesymol i gyflawni'r gwaith. Caniateir o leiaf  28 diwrnod i gydymffurfiio â'r hysbysiad, ac yn ystod y cyfnod hwnnw, gall unigolyn apelio at y Llys Ynadon. Gellir erlyn ar unwaith yn achos methu â chydymffurfio.  

5.6 Gwaharddeb - - Defnyddir hyn fel arfer mewn amgylchiadau eithriadol, pan ystyrir bod angen atal yr achos o dorri amod, neu os nad oes unrhyw ddewis ar ôl. Mae'n rhaid ceisio rhyddhad rhag gwaharddeb yn unig os ystyrir taw dyma'r ateb olaf oherwydd byddai methu â chydymffurfio â Gorchymyn Llys yn golygu y byddai'r unigolyn dan sylw efallai'n cael ei anfon i'r carchar.  Gall unrhyw gamau felly fod yn destun her gyfreithiol fyddai'n gallu achosi oedi i'r achos. 

5.7 Hysbysiadau Atal Dros Dro a Hysbysiadau Atal - Fel arfer defnyddir yr hysbysiadau hyn ar y cyd â Hysbysiad Gorfodi. Byddai effaith hysbysiad llwyddiannus yn golygu bod yn rhaid atal bob gwaith yn ddi-oed. Mae Hysbysiad Atal dros dro'n ddarpariaeth newydd o fewn y Ddeddf Cynllunio ac Iawndal, ond mae angen deddfwriaeth eilaidd er mwyn arfer y darpariaethau hyn. Gall Hysbysiadau Atal fod yn destun her ac mewn rhai achosion, iawndal. Felly bydd yr awdurdod cynllunio lleol ond yn ystyried cyflwyno'r hysbysiadau hyn mewn amgylchiadau lled eithriadol. Pennaeth y Gwasanaethau Cynllunio, cyn ac yn ystod y broses o arfer y pŵer hwn, fydd yn cynnal trafodaethau priodol gyda'r Cynrychiolydd Lleol ar gyfer yr etholaeth berthnasol er mwyn i'r cynghorydd ddeall yn llawn a chael cyfle priodol i fynegi barn. 

5.8 Darfod hysbysebu - gellir cyflwyno hysbysiad darfod ar hysbyseb nad yw bellach angen caniatâd penodol ac mae angen ei dynnu lawr. Gall hysbysebion sy'n cael eu harddangos heb ganiatâd penodol fod yn destun erlyniad di-oed.     

5.9 Hysbysiad Cwblhau - Cyflwynir yr hysbysiad hwn pan roddwyd caniatâd cynllunio, ond ystyrir, yn sgil cychwyn cyfreithiol ar y gwaith, nad yw'r gwaith wedi symud ymlaen. Bydd yr hysbysiad yn pennu cyfnod rhesymol er mwyn cwblhau'r datblygiad. Os bydd y datblygiad dal heb ei gwblhau ar ddiwedd y cyfnod hwn, bydd y caniatâd cynllunio'n pallu a bydd y datblygiad yn anawdurdodedig. Bydd hysbysiad ond mewn grym ar ôl i Lywodraeth Cynulliad Cymru ei gadarnhau.

5.9.1 Hysbysiad Atgyweiriadau Brys -Cyflwynir yr hysbysiad hwn mewn perthynas ag adeilad rhestredig sydd mewn cyflwr gwael a lle mae angen sylw brys er mwyn atal niwed pellach. Fel arfer, bydd y gwaith a bennir yn golygu'r hyn sy'n angenrheidiol yn unig er mwyn atal niwed pellach. Bydd methu â chydymffurfio â'r hysbysiad yn arwain at yr awdurdod cynllunio lleol yn cyflawni'r gwaith ac yn adfer y costau.

5.10 Hysbysiad Dinistriol ac Adfeiliedig - Cyflwynir yr hysbysiad hwn dan Adran 79 Deddf Adeiladu 1984 ac mae angen cymeradwyaeth Pwyllgor. Gellir ystyried yr hysbysiad os ymddengys i'r awdurdod cynllunio lleol fod adeilad neu strwythur oherwydd ei gyflwr dinistriol neu adfeiliedig, yn niweidiol i amwynder y gymdogaeth. Gellir cyflwyno hysbysiad i'r perchennog yn mynnu cyflawni gwaith adfer neu atgyweirio, neu os bydd yn dewis felly i ddymchwel yr adeilad/strwythur. Yn ogystal, os ymddengys i'r awdurdod cynllunio lleol fod sbwriel neu ddeunyddiau eraill sy'n deillio o ddymchwel yr adeilad/strwythur yn niweidiol i amwynder, gellir cyflwyno hysbysiad sy'n mynnu cymryd camau i waredu ar y deunyddiau hyn. Mae gan yr unigolyn sy'n derbyn yr hysbysiad hawl i apelio at Lys yr Ynadon.

6.0 GWEITHDREFN GWYNO 

Diben y weithdrefn gwyno o safbwynt gorfodi cynllunio, yw sicrhau fod unrhyw gwynion yn destun triniaeth gyson, er mwyn gallu dilysu, cofnodi ac ymchwilio i gwynion mewn ffordd briodol.  Mae'n bwysig fod y weithdrefn yn sicrhau y gellir cadw cydbwysedd rhwng hawliau'r achwynydd a'r unigolyn sydd yn ôl pob tebyg wedi torri rheolaethau cynllunio.   

6.1 Cwyno trwy Ysgrifennu, Ffacs neu E-bost - ios derbynnir cwyn, caiff ei stampio â'r dyddiad derbyn, a'i anfon ymlaen at y Swyddog Achos dynodedig fydd yn mewnbynnu'r data ar y system gyfrifiadurol o fewn dau ddiwrnod gwaith o'i dderbyn. Bydd pob cwyn yn destun triniaeth gyfrinachol. 

6.2  Cwyn ar Lafar - os bydd unigolyn am gyflwyno cwyn ar lafar, bydd manylion y gwyn yn cael eu cofnodi ar ffurflen berthnasol a'i throsglwyddo wedyn at y Swyddog Achos dynodedig fydd yn mewnbynnu'r data ar y system gyfrifiadurol o fewn dau ddiwrnod gwaith o'i dderbyn. Bydd pob cwyn yn destun triniaeth gyfrinachol

6.3  Cwynion Dienw - os derbynnir cwyn, caiff ei stampio â'r dyddiad a'i anfon ymlaen at y Swyddog Achos dynodedig fydd yn mewnbynnu'r data ar y system gyfrifiadurol o fewn dau ddiwrnod gwaith o'i dderbyn.  Cynhelir ymchwiliad i'r gŵyn yn unig os bydd y Swyddog Achos yn penderfynu fod natur y gŵyn yn haeddu ymchwiliad pellach.

6.4 Blaenoriaethu Cwynion -  Y Swyddog Achos fydd yn penderfynu ar flaenoriaeth y gŵyn, a sut i ddelio â'r gŵyn. Gellir ail-asesu hyn yn sgil yr ymchwiliad cychwynnol:

  • Blaenoriaeth Uchel - sef achos lle mae torri'r amodau yn achosi neu'n debygol o achosi niwed difrifol i'r amgylchedd naturiol neu hanesyddol neu ddiogelwch y cyhoedd, lle mae angen ymateb di-oed. Er enghraifft, gwaith ar adeilad rhestredig, gwrych neu goeden a ddiogelir. 
  • Blaenoriaeth Ganolradd - sef torri unrhyw reolaethau cynllunio nad yw'n flaenoriaeth uchel neu isel. 
  • Blaenoriaeth Isel - cwynion dienw, hysbysebion anawdurdodedig nad ydynt mewn ardal cadwraeth, neu nad ydynt yn achosi perygl i ddiogelwch y cyhoedd, mân amrywiaethau o ran cynlluniau cymeradwy, nad ydynt yn achosi unrhyw broblemau amwynder.

6.5 Delio gyda Chwynion 

6.5.1  Anfonir llythyr i gydnabod derbyn pob cwyn (ar wahân i rai dienw) o fewn 5 diwrnod gwaith o dderbyn y gŵyn.  Bydd y llythyr yn hysbysu'r achwynydd am yr amserlen arfaethedig o ran cynnal ymchwiliad. Os gellir delio gyda'r gŵyn o fewn cyfnod o 5 diwrnod gwaith, anfonir ymateb ysgrifenedig llawn at yr achwynydd.

6.5.2  Bydd pob cwyn flaenoriaeth uchel yn destun ymchwiliad cyn gynted ag sy'n ymarferol bosib ond o fewn 3 diwrnod gwaith o dderbyn y gŵyn.  

6.5.3  Bydd pob cwyn flaenoriaeth ganolradd yn destun ymchwiliad o fewn 7 diwrnod gwaith o dderbyn y gŵyn, ac os oes angen, cynhelir ymweliad â'r safle o fewn y cyfnod hwn.    

6.5.4  Bydd pob cwyn flaenoriaeth isel yn destun ymchwiliad o fewn 10 diwrnod gwaith o dderbyn y gŵyn, ac os oes angen, cynhelir ymweliad â'r safle o fewn y cyfnod hwn.    

6.5.5  O fewn 15 diwrnod gwaith i dderbyn unrhyw gŵyn, bydd yr achwynydd yn cael ei hysbysu, ar bapur, o gynnydd yr ymchwiliad, sy'n gorfod cynnwys amserlen o ran unrhyw gamau arfaethedig gan y Swyddog Achos. Os na lwyddir i ddatrys y gŵyn o fewn y cyfnod hwn, mae'n rhaid diweddaru'r achwynydd am yr ymchwiliad wrth iddo barhau, bob 15 diwrnod gwaith ers y llythyr diwethaf.

6.6 Cwblhau a Chau Cwyn 

6.6.1  Os bydd y Swyddog Achos yn ystyried fod y gŵyn sy'n destun yr ymchwiliad yn cyfateb i ddatblygiad a ganiateir, dylid cofnodi adran berthnasol Gorchymyn Datblygiad Cyffredinol a Ganiateir 1995 ar y ffeil gweithio a'r system gyfrifiadurol. 

6.6.2  Os cyflwynir cais cynllunio, bydd hyn yn cwblhau'r ymchwiliad, a chaiff ei gofnodi ar y ffeil gweithio a'r system gyfrifiadurol. 

6.6.3  Os cydymffurfiwyd ag amod cynllunio, dylid cofnodi hyn ar y ffeil cynllunio a'r system gyfrifiadurol. 

6.6.4 Os nad yw'n bosib gweithredu ar y gŵyn, neu os nad yw'n bosib delio â'r gŵyn dan ddeddfwriaeth cynllunio, dylid cofnodi hyn ar y ffeil gweithio a'r system gyfrifiadurol a lle bo'n bosib penderfynu pwy sy'n gyfrifol am y gŵyn, dylid ei hanfon at y parti perthnasol gan hysbysu'r achwynydd.  

6.6.5 Os nad oes angen cymryd unrhyw gamau oherwydd ystyrir nid yw'n briodol arfer camau gorfodi bydd y Swyddog Achos yn cwblhau'r ymchwiliad gydag adroddiad ysgrifenedig, gan egluro'r mater priodol ac er mwyn cau'r ymchwiliad, mae'n rhaid i'r Rheolwr priodol ar gyfer Ceisiadau Cynllunio lofnodi'r adroddiad. Mae hyn yn hanfodol oherwydd mae penderfyniad i beidio bwrw ymlaen ag achos ar sail buddioldeb mewn gwirionedd yn benderfyniad i ganiatáu parhau ag achos o dorri rheolaeth cynllunio.

7.0 GORFODI RHAGWEITHIOL 

7.1  Bydd holl swyddogion yr awdurdod cynllunio lleol yn chwarae rhan weithgar o ran sicrhau y caiff unrhyw achosion o dorri rheolaethau cynllunio a welwyd wrth gyflawni eu dyletswyddau eu hunain eu cofnodi gyda'r Tîm Gorfodi neu'r Tîm Rheoli Datblygiadau Cynllunio Rhanbarthol.  

7.2  Os tybir unrhyw swyddog iddo weld achos o dorri rheolaeth, caiff ei dderbyn, a'i stampio â'r dyddiad derbyn, a'i anfon ymlaen at y Swyddog Achos dynodedig, fydd yn mewnbynnu'r data ar y system gyfrifiadurol o fewn dau ddiwrnod gwaith o'i dderbyn.

7.3  Bydd y gŵyn yn destun mesurau blaenoriaethu, a bydd yn destun triniaeth yn unol â'r amserlen a'r gweithdrefnau o ran cau'r ymchwiliad fel yr amlinellir yn Adran 6 uchod. 

7.4  Bydd swyddogion yr awdurdod cynllunio lleol ar y cyd yn gyfrifol am fonitro datblygiadau newydd, sef Swyddogion Gorfodi, Swyddogion Achos Ceisiadau a Swyddogion Rheoli Adeiladu. Bydd yr un drefn yn berthnasol ar gyfer unrhyw achosion o dorri rheolaethau a welir gan unrhyw un o'r swyddogion, fel y nodir yn adran 6 uchod.  

 

8.0 YMCHWILIADAU  

8.1 Cynhelir pob ymchwiliad mewn ffordd broffesiynol, a, chyn ystyried a dorrwyd rheolaeth ai peidio, bydd yr unigolyn a dybir sy'n gyfrifol am dorri'r rheolaeth yn cael cyfle i gynnig sylwadau. Os ystyrir taw mater o anghydfod rhwng cymdogion sydd dan sylw, ni ofynnir i'r unigolyn a dybir sy'n gyfrifol am dorri'r rheolaeth am sylw, oni bai fod hyn yn angenrheidiol er mwyn derbyn y manylion sydd eu hangen i wneud penderfyniad o ran y camau priodol.

8.2 Mewn achosion priodol bydd y Swyddog Ymchwilio yn asesu a ddylid defnyddio Deddf yr Heddlu a Thystiolaeth Droseddol 1984, ac mae'n rhaid asesu unrhyw weithgareddau cuddwylio dan Ddeddf Pwerau Ymchwiliol Rheoleiddiol 2000 a dylid ceisio'r awdurdod priodol gan y Swyddog Awdurdodi. 

8.3 Yn dilyn pob ymweliad safle, mae'n rhaid i'r Swyddogion Ymchwilio lunio nodiadau, ac mae'n rhaid gwneud hyn trwy ddefnyddio Llyfr Nodiadau Cyfoes, sy'n cynnwys amser yr ymweliad, enwau, cyfeiriadau a rhifau ffôn unrhyw unigolyn y siaradwyd ag ef/hi, ynghyd â chrynodeb o'r sgwrs a gafwyd. Os nad oedd unrhyw un arall yn bresennol, dylid cofnodi'r ymweliad, a'r hyn a welwyd.  

8.4  Mae'n rhaid cofnodi hefyd y dyddiad, amser a lleoliad unrhyw ffotograffau a dynnwyd ar y safle yn y Llyfr Nodiadau Cyfoes. Adeg argraffu'r ffotograffau, mae'n rhaid eu llofnodi, eu dyddio gan nodi disgrifiad byr o'r lleoliad ar bob ffotograff.  Os tynnwyd y ffotograff er mwyn ei ddefnyddio fel tystiolaeth, dylid gosod copi o'r ffotograff ar y ffeil, ac argraffu copi caled o'r llun digidol a'i gosod mewn bag plastig dan sêl, gan nodi, llofnodi a'i ddyddio ynghyd â datganiad gan yr unigolyn a dynnodd y ffotograff. Mae'n rhaid cofio bod gofyn i ffotograffau a dynnir at ddiben erlyn gydymffurfio â Deddf Pwerau Ymchwiliol Rheoleiddiol 2000.

8.5  Cyn ymweld â safle, os derbyniwyd tystiolaeth, neu os ystyrir y gall ymweliad â'r safle beryglu Swyddog, mae'n rhaid i reolwr atebol y Swyddog gynnal asesiad risg. Mewn sefyllfaoedd lle ystyrir fod y safle'n ynysig, bydd y Swyddog sy'n ymweld â'r safle'n defnyddio'r "system bydi" neu gynllun y Cyngor ar gyfer Swyddogion sy'n gweithio wrth eu hunain. 

 

9.0 HYSBYSIADAU AC ADRODDIADAU CYFREITHIOL  

Mae'n rhaid i adran gyfreithiol y Cyngor cymeradwyo unrhyw hysbysiadau cyfreithiol. Dylid cyflwyno pob hysbysiad yn unol â'r dull gwasanaeth a bennir gan y Ddeddf sy'n berthnasol i'r hysbysiad.

Rhannwch y dudalen hon

Facebook icon Twitter icon Eicon e-bost

Argraffu

Eicon argraffu