Cabinet i ystyried adroddiad gwrthwynebiad i Ysgol Calon Cymru
12 Chwefror 2026
Datblygodd Cyngor Sir Powys gynigion trawsnewid ar gyfer Ysgol Calon Cymru ac Ysgol Gynradd Llanfair-ym-Muallt Ysgol fel rhan o'i raglen Trawsnewid Addysg.
Bydd y cynlluniau newydd beiddgar hyn yn helpu Cyngor Sir Powys i gyrraedd ei nodau ar gyfer addysg cyfrwng Cymraeg a chefnogi ei weledigaeth ar gyfer trawsnewid addysg. Diolch i Raglen Cymunedau Cynaliadwy ar gyfer Dysgu Llywodraeth Cymru, bydd yr ysgolion hyn yn cael eu huwchraddio'n helaeth.
Bydd campws Llanfair-ym-Muallt yn cael ei ailfodelu i groesawu plant iau gyda mannau newydd ar gyfer dysgu blynyddoedd cynnar a chynradd fel rhan o ysgol cyfrwng Cymraeg pob oed newydd.
Yn y cyfamser, mae campws Llandrindod Ysgol Calon Cymru ar fin cael trawsnewidiad dramatig, gydag adeiladau newydd sbon a fydd yn rhoi lle disglair, modern ac ysbrydoledig i ddysgwyr y dyfodol ddysgu a thyfu.
Yn ddiweddar, mae'r cyngor wedi datblygu Achos Amlinellol Strategol, y cyntaf o dri achos busnes y mae angen eu paratoi i sicrhau cyllid ar gyfer datblygiadau cyfalaf fel rhan o'r Rhaglen Cymunedau Cynaliadwy ar gyfer Dysgu. Mae hyn yn cael ei ystyried ar hyn o bryd gan Lywodraeth Cymru.
Y cynigion, a fyddai'n cael eu cyflwyno mewn dau gam, yw:
Cam un (Medi 2027)
Ysgol cyfrwng Cymraeg newydd
Byddai ysgol newydd cyfrwng Cymraeg pob oed (4-18) yn cael ei sefydlu ar gampws presennol Llanfair-ym-Muallt Ysgol Calon Cymru. Byddai hyn yn golygu bod:
- Holl ddisgyblion cyfrwng Cymraeg o Ysgol Gynradd Lanfair-ym-Muallt yn trosglwyddo i'r ysgol newydd cyfrwng Cymraeg pob oed ym mis Medi 2027 ac ni fyddai gan Ysgol Gynradd Llanfair-ym-Muallt ffrwd Gymraeg mwyach.
- Byddai darpariaeth cyfrwng Cymraeg ar gyfer Blynyddoedd 7, 8 a 9 hefyd ar gael yn yr ysgol newydd gyda disgyblion yn trosglwyddo o Ysgol Calon Cymru.
- I ddechrau, byddai'r ysgol newydd hon yn rhannu campws Llanfair-ym-Muallt gydag Ysgol Calon Cymru gyda rhan o'r adeilad yn cael ei ailfodelu i gynnwys lle sy'n addas ac yn ddiogel ar gyfer disgyblion oedran cynradd. Byddai disgyblion yn parhau i allu ymuno ag Ysgol Calon Cymru ar gyfer darpariaeth cyfrwng Saesneg ar gampysau Llanfair-ym-Muallt a Llandrindod.
- Byddai hwn yn drefniant dros dro nes bod y gwaith i wella ac ymestyn campws Ysgol Calon Cymru yn Llandrindod wedi'i gwblhau.
Ysgol Calon Cymru
- Fis Medi 2027 ymlaen, byddai Ysgol Calon Cymru yn parhau i gynnig ffrwd cyfrwng Cymraeg ar gyfer Blynyddoedd 10 ymlaen ond bydd hyn yn cael ei ddileu'n raddol erbyn Medi 2029.
- Byddai disgyblion oedran uwchradd sy'n dymuno cael darpariaeth cyfrwng Saesneg yn parhau i allu cael mynediad at gampws Llanfair-ym-Muallt Ysgol Calon Cymru, nes bod cyfleusterau newydd ar gael ar gampws Llandrindod.
Cam 2 (Medi 2029 ar y cynharaf):
- Yn dilyn buddsoddiad cyfalaf ar gampws Llandrindod i ddiwygio a gwella'r cyfleusterau, byddai Ysgol Calon Cymru wedyn yn cau ei champws yn Llanfair-ym-Muallt ac yn gweithredu o gampws Llandrindod yn unig. Byddai cludiant am ddim o'r cartref i'r ysgol yn cael ei ddarparu ar gyfer pob dysgwr cymwys.
- Byddai'r ysgol newydd cyfrwng Cymraeg pob oed wedyn yn cymryd drosodd holl gampws Llanfair-ym-Muallt.
Y llynedd, rhoddodd y Cabinet sêl bendith i hysbysiad statudol gael ei gyhoeddi'n ffurfiol yn cynnig y newid, a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd. Yn ystod y cyfnod rhybudd statudol, derbyniwyd 35 o wrthwynebiadau.
Ddydd Mawrth 24 Chwefror, bydd y Cabinet yn derbyn ac yn ystyried yr adroddiad gwrthwynebiad a gofynnir iddo gymeradwyo'r cynnig.
Dywedodd y Cynghorydd James Gibson‑Watt, Aelod Cabinet dros Bowys sy'n dysgu: "Mae wedi bod yn amlwg ers sawl blwyddyn bod model dwy safle Ysgol Calon Cymru yn creu heriau sylweddol, tra nad yw darpariaeth cyfrwng Cymraeg yn yr ysgol ac ar draws y dalgylch ehangach yn diwallu ein huchelgais ar gyfer dyfodol addysg cyfrwng Cymraeg.
"Mae'r cynnig cyffrous hwn yn cynrychioli'r cam nesaf wrth gyflawni ein cynlluniau strategol ar gyfer addysg ym Mhowys. Byddai'n cymryd cam arall tuag at gyflawni ein Strategaeth ar gyfer Trawsnewid Addysg ym Mhowys a'n Cynllun Strategol Cymraeg mewn Addysg.
"Byddai'r cynigion yn gweld sefydlu'r ysgol cyfrwng Cymraeg pob oed am y tro cyntaf yng nghanol Powys, gan ddarparu profiad cyfrwng Cymraeg gwell i ddysgwyr. Byddai dysgwyr cyfrwng Saesneg yn elwa o fod wedi'u lleoli ar un campws, gan ddileu'r angen i ddyblygu'r ddarpariaeth ar draws dau safle a galluogi cynnig cwricwlwm ehangach.
"Fel rhan o'r cynigion, byddem yn buddsoddi yn y ddau gampws i sicrhau bod pob dysgwr yn gallu cael mynediad at gyfleusterau'r unfed ganrif ar hugain sydd o ansawdd uchel sy'n eu cefnogi i ffynnu a chyrraedd eu potensial llawn."
"Mae'n bwysig bod y Cabinet yn clywed barn y rhai sydd wedi gwrthwynebu'r cynnig, a bydd y rhain yn cael eu hystyried yn ofalus cyn i unrhyw benderfyniadau terfynol gael eu gwneud."
I ddarllen y Strategaeth ar gyfer Trawsnewid Addysg 2020-2032 wedi'i diweddaru a manylion y Rhaglen Trawsnewid Addysg - Ton 2 (2022 - 2027) ewch i Trawsnewid Addysg
I ddarganfod mwy am addysg cyfrwng Cymraeg ym Mhowys, ewch i Addysg Cyfrwng Cymraeg
Rhannu'r dudalen hon
Argraffu
